Bedenin duruşu: Karşımızdaki kişiye göre durmayı veya oturmayı seçiğimiz açı oldukça önemlidir. İş dünyasında da vücudun duruş şekli, birini merkeze alma, gruba dahil etme veya dışlama gibi birçok anlam taşıyabilmektedir. Bedenin duruşu konusunda örneklem alınan kesimin büyük bir çoğunluğu rekabetçi bir oturuş tarzı olarak nitelenen şekilde iletişim kurmaktalar fakat bu konuda gerekli bilgi sahibi olmadıkları için bunun farkında olmadıkları ve kararsız kaldıkları ortaya çıkmıştır.
Giyim: Giyim tarzımız, zevkimizin, mal varlığımızın, değerlerimizin veya sosyal grubumuzun bir aynasıdır. İş danışmanlarının çoğu, daha etkili bir izlenim için insanların iyi giyinmelerine yardım etmeye çalışır. Rozetler, kol düğmeleri, marka etiketleri ve kullanılan her türlü aksesuar ve materyaller kim olduğumuzun veya kim olmak istediğimizin birer yansımasıdır. Günümüzde insanlar kendilerini nasıl sunmak isterlerse ilgileri doğrultusunda ve istekleri dahilinde kendilerine has bir giyim tarzını benimsemişlerdir. Kişilerin giyim tarzına, ilişkilerinde dış görünüşe önem verdikleri yapılan ortaya çıkarılmıştır.
Koku: İnsanlar doğal kokularını gizlemek için sabun, şampuan, deodorant, parfüm ve ağız spreyleri kullanır. Ancak vücudun asıl kokusu, insanların beslenme düzeni, sağlığı ve o anda endişeli olup olmaması gibi konularda ipuçları verir.
(
http://www.vizyoner.com/Kaynak/default.asp?ID=8)
Örneklem alınan öğrencilerimizde aşağıda belirtilen hareketleri yoğun bir şekilde iletişim süreci içerisinde kullandıkları ve bazı hareketlerin anlamının kişiden kişiye değişiklik göstermektedir. Kişiler kendi mesafelerini tokalaşmalarına verdikleri değerle iletişim kuracağı kişiye karşı mesafesini belirlemekte, oturma biçimi konusunda karasız kalmakta ama geneli rekabetçi bir iletişim ortamını tercih etmekte ve bunun bilincinde bulunmamaktadır.ayaklarını kenetlemesinin olumsuz düşünceler içerisinde ya da bir şeyler gizlediği konusunda da katılımcılar çekimser cevaplar vermişler bu da kişilerin bu hareketi kullanım amaçlarının literatürde belirtildiği gibi kullanılmasının gerçekliğini ortaya koymaktadır.
Kendilerini güvende hissetmediklerinde kollarını kavuşturarak kendilerine dokunarak rahatlatıcı bir hareket olması amacıyla kullandıkları, insanlarla rahatsız etmeyecek bir mesafede ilişki kurulması gerektiği konusunda ankete uygulanan kişilerin iletişim kurarken bölgelere dikkat ettikleri, iş görüşmelerinde beden dilinin önemli olduğunu düşündükleri, etkili olmak için ses tonuna, vurgulamaya dikkat ettikleri, ankete katılan kişilerin kendilerini sözden çok yazarak ifade ettikleri, dinlediğini başıyla ya da sözle onaylayarak ifade ettikleri, insanlar dinlerken başka bir şey düşünmeden dikkatle dinledikleri bu araştırma sonucunda ortaya çıkarılmıştır.
Özetleyecek olursak hareketlerin anlamları, iletişim süreci içerisinde beden dillerini kullanımları ve etkinliğinin farkında olmadıkları, iletişim süreci içerisinde bazı hareketleri kullandıkları gibi bazı hareketleri de kullanmadıkları, beden dili konusunda yeterince bilincin oluşturulamadığı ve yönetici adayları yetiştiren, turizm içerisinde önemli bir yere sahip olan eğitim alan öğrencilerimizin beden dillerini etken bir iletişim için kullanmadıkları/kullanamadıkları bu araştırmanın sonucunda ortaya konmuştur.
Öğretimsel Ortamlardaki Beden Dili Örnekleri
Anlam Örnek Davranışlar
1.Dinlemeye Açıklık Başı ve vücudu öne eğmek, ellerini bir araya getirmek, çenesini avucunun içine almak
2.Dostça Duygular Sık sık gülümseme, ceket ya da gömleğinin düğmesini açmak, göz iletişimi kurmak
3.Onaylama Saçını okşama, omzuna dokunma
4.Derin Düşünme Burnunun üst kısmını kaşıma
5.Konuşmayı Kesmek Kulağına dokunma, işaret parmağını dudağına götürme, elini konuşanın koluna koyma
6.Düş Kırıklığı Ellerini birbirine vurma, yumruğunu masaya vurma
7.Reddetme Parmağıyla burnuna dokunma. Ceket ya da gömleğini ilikleme
8.Savunmacı Duygular Kollarını ve bacaklarını göğüs hizasında çapraz olarak tutma
9.Üstünlük Parmağıyla işaret ederek konuşma
10.Oyalama Gözlük temizleme, kalemi dudaklarına değdirme
11.Uzak Durmak İsteme Elini kaşına koyma, başını alçaltma, ayaklarını masaya koyma
12.Etkileşimi Kesme Konuştukları insana bakmama, başını kaldırma,kişisel eşyalarını alarak ayağa kalkma
Kaynak: Davies (1981), s.157
(
http://mlokurs.virtualave.net/dosya_mlo/iletisim/2b.htm)
ÖNERİLER
Çok önemli olmasına rağmen iletişimi konuşmanın belirlediğini düşünürüz.Oysa ikili bir iletişimde beden dilinin etkisi %55,vurgu,tonlama,ses tonunun etkisi %35,söylediklerimizin içeriğinin etkisi sadece %10dur.Örneğin ; 'efendim' kelimesinin söylenişini düşünün.
Aynı kelimeyi farklı tonlamalarda değişik anlamlarda kullanabiliriz.;
soru anlamına gelebilir.
kızgınlığı belirtebilir
konuya gelelim demek olabilir.
Beden dilini iyi kullanmamız veya iyi taklit etmemiz, iş başarımızı mutlaka etkiler Duygularınız beden dilini etkilediği gibi, beden dilinizde duygularınızı etkiler.Hiç uykunuz yokken uzanırsanız uykunuz gelir.Gülümseyip omuzlarınızı dik tuttuğunuzda kendinizi daha iyi hissettiğinizi göreceksiniz. Üzüntü, korku, mutluluk, tiksinme gibi duyguları gösteren beden dili tüm dünyada aynı iken, öğrenilmeyle elde edilen beden dili ülkesine göre farklılık gösterir.Beden dili yaşamın çok içindedir. Eğer bölgeleri öğrenir, hangi hareketin nasıl bir anlam ifade ettiğini çözersiniz , karşınızdaki ile ilgili bir çok ip ucu yakalayacağınız gibi,kendi vücut dilinizi iyi kullanırsanız, insiyatifi elinize geçirmede, liderliğinizi pekiştirmede,etkinizi artırmada önemli bir katkısı olacaktır. Siz karşınızdaki kişiye yakınlaştıkça, işaretlerin sayısı da, aranızda gelip giden enformasyonun(bilginin) miktarı da yükselir. Yavaş yavaş yeni bir yelpazeye yayılmış veriler elde edersiniz Bunların çoğu da ilk birkaç saniye için de verilip alınmış şeylerdir.
İnsanlar kalıcı izlenimlerinin %90'ını ilk 30 saniye içinde edinmektedir.
Karşınızdaki kişi ile uyum sağlamak, karşınızdaki kişiyle karşılıklı güven ve uyum sağlamak,özellikle ilişkinin başlangıç aşamasında çok önemlidir.Karşıdaki kişinin bizimle iş yapması için özellikle bize inanması gerekir. Bize inanç duymaları,aramızda bir güven bağının var olduğuna ikna olmaları şarttır.Bu güveni şu yolla sağlayabiliriz.;
1. İletişim
2.Açıklık
Bir mesaj şunlardan oluşur;
Ne söylendiği SÖZ (kelimeler ve cümleler)
Bunun nasıl söylendiği MÜZİK(ses tonu ,vurgusu vs.)
Sözsüz işaretler DANS ,MİMİKLER (beden hareketleri,yada dili)
Uyum sağlamak için müşterinin ,yada karşımızdaki kişinin söz,müzik,dans’ını aynalamak (davranışlara karşı davranış geliştirmek ) ve ona uymak gerekir. (
http://www.gaziantep.net/sanat/yansimalar/bedendili.htm)
Beden dilinin ardındaki gizli gerçek
Beden dili durduk yerde ortaya çıkmadı. Binlerce yıl önce mağara insanları istedikleri kadını saçından sürükleyerek dağın öte yanındaki karanlık inlerine götürürlerdi. Hareket edebildiğiniz sürece, siz farkında olmasanız da, bedeniniz çevrenizdeki insanlara mesaj yollamaya sürdürür. Beden diliyle ilgili en sık sorulan sorular ve yanıtları:
Beden diliyle anlaşmayı başarırsak bir daha hiç konuşmak zorunda kalmayacak mıyız?
İyi bir pandomimci olmadığınız sürece hayır. Beden dili, sözcüklerle birlikte kullanılmalı, sözcükleri vurgulamak anlamlarını pekiştirmek, sözcükleri kontrol etmek ve aslında bazen de sözcükleri çürütmek için...
Beden dili yardımıyla dünyayı yönetmek mümkün mü?
Bu konuda bahse girmeyin! Etrafta çok fazla aptal yok. Hareketleriniz sizin sahte gülümsemelerinizin, göz kırpmalarınızın ve sinirli tavırlarınızın anlaşılmasını ne yazık ki engellemeyebilir.
Beden dilini nasıl öğrenebilirim?
Gözlem yeteneğinizi geliştirin. Beş duyu organı, elinizdeki en iyi araçlar... Çevrenizde çok dikkatli bakın. Sözcüklerin söyleniş şekline dikkat ederek, bir sürü sinyal öğrenebilirsiniz. Sıcak bir el sıkışma, size güven verebilir. İnsan korktuğu zaman, vücut kokusu değişir. Ve tahrik olduğu zaman sevgilinizin tadının da değiştiğini fark edeceksiniz(
http://www.omnishaber.com/kadin/2001/11/24/11124151655.php)
Beden dilimizin etkinliğini artırmak için neler yapmalıyız?
Gülümseyin
-Dünyada sizinle birlikte gülümser
Göz Teması Sağlayın
-Bunu sürenin %75 inde yapın. Az yaparsanız kuşku yaratır yada heyecanlı gözükürsünüz. Fazla yaparsanız, tehditkar gözükür çekingenlik yaratırsınız.
El sıkışın
-El sıkışırken otoriteyi karşınızdakine vermeyin. Güçlü görünmek içinde karşınızdakinin elini fazla sıkmayın.
Kişisel alana fazla girmeyin
-Unutmayın ki farklı kültürlerde farklı standartlar vardır.
Aranızda masa olmamasına dikkat edin
-Masa iletişimi azaltır,otoriteyi artırır.
Yuvarlak,dikdörtgen,kare masalarda yapılan toplantıların etkileri de farklı olur.
Fikir almak veya katılım istiyorsanız yuvarlak masa,otorite altında toplantı yapacaksanız dikdörtgen masa,kısa ve öz toplantılar için kare masayı tercih edin
Avuçların kullanımı tam bir otorite oyunudur. Aşağı çevirin söylediğiniz kelime güçlenir. Yukarı çevirdiğinizde olumluluk artar emir isteğe dönüşür.
Karşınızdakine önem verdiğinizi göstermek için dinlerken başınızı çok hafif yana yatırın ve başınızla hafif tasdikleyerek dinleyin.
Söz,müzik ve dansı aynalayın karşınızdakinin hareketleriyle belli etmeden uyumlanın bu karşınızdakini rahatlatacaktır.
Görünüşünüzden gurur duyun,iyi gözükmek önemlidir.
Gözler ve göz bebekleri her şeyi anlatır. Karşınızdakinin göz bebeklerinin büyümesi istekliliği ve olumluluğu , küçülmesi ise isteksizlik ve olumsuzluk yaklaşımı belirtir.
Yalanla ilgili ipuçlarını iyi değerlendirin,konuşmaların belli yerinde yapılan ağız kapama,burunla oynama,yaka çekiştirme gibi hareketler size ipucu verebilecek hareketlerin başında gelir.
Oturma durumunuz iletişimin gidişini belirler. Karşı karşıya oturmak bir rekabet duygusu oluşturabilir. Eğer aynı yöne bakma şansına sahipseniz iletişiminizde artar. Bağımsız oturuş iletişimi yok eder
KAYNAKÇA
• ARKONAÇ Sibel. 1993. “Grup İlişkisi”. 1. Baskı, Eylül, İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım
• BALTAŞ, Acar. Zuhal. 1992. “Bedenin Dili”. 11. basım, İstanbul: Remzi Kitapevi.
• TOZAR, Zeynep. 2002 “Beden Dili”. İstanbul: Bilim Ve Teknik Dergisi, Sayı:412, Mart, Tübitak, Promat Basım Yayın A.Ş.
• COOPER, Ken. 1989.Çev: Tunç YANKI. “Sözsüz İletişim”. İstanbul: İlgi Yayıncılık Ve Tic. Ltd.
• CÜCELOĞLU Doğan. 1992. “İnsan İnsana”, 13. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
• CÜCELOĞLU, Doğan. 1991. “İnsan Ve Davranışı”, İstanbul: Remzi Kitapevi,
• DİCLELİ, Ayşe Bilge ve AKKAYA, Serra. 2000. “Konuşa Konuşa İletişim Sırları”. Aralık, İstanbul: BZD Yayıncılık.
• DÖKMEN, Üstün. 2000. “İletişim Çatışmaları Ve Empati”, 12. Basım, Mart, İstanbul: Sistem Yayıncılık,.
•
http://abone.turk.net/elibal/yazim/iletisim.htm• İZGÖREN, Ahmet Şerif. 2000. “Dikkat Vücudumuz Konuşuyor”. 11. Basım, İstanbul: ACADEMYPLUS Yayınevi,
• MUTLU Erol. 1994. “İletişim Sözlüğü”, Haziran, İstanbul: Ark Yayınevi,.
• PEASE, Allan. 1981. “Body Language”,“Beden Dili”, İstanbul: Rota Yayınları.
• TEKELİ, Hasan. 2001. “Turizm Pazarlaması Ve Planlaması”. 1. Baskı, Eylül Ankara: Detay Yayıncılık.
• USLUATA Ayseli. 1991. “İletişim”. İstanbul: İletişim Yayınları.
• WEİSS, Donald H. 1993. “Başarılı Ekip Oluşturma”. İstanbul: Rota Yayınları,
• ZILLIOĞLU, Merih. 1993. “İletişim nedir?”. 1.Basım, Kasım İstanbul:Cem Yayınevi.
•
http://62.229.128.10/bireyler/trends/makale/dogru_hamleler.asp•
http://www.ekocerceve.com/bireyselgelisim/Arsiv_2/ayrinti.php•
http://hastarehberi.com/psikiyatri/psikiyatri2/iliskiler.htm#1•
http://www.omnishaber.com/kadin/2001/11/24/11124151655.php•
http://mlokurs.virtualave.net/dosya_mlo/iletisim/2b.htm•
http://www.vizyoner.com/Kaynak/default.asp?ID=8•
http://www.gaziantep.net/sanat/yansimalar/bedendili.htm EKLER
ANKET FORMU
YÖNERGE:
Aşağıda, A.İ.B.Ü Akçakoca Turizm İşletmeciliği Ve Otelcilik Yüksek Okulu öğrencilerinin
iletişim süreci içinde beden dilinin etkinliğine ilişkin bazı sorular verilmiştir. Size en uygun
gelen seçeneğe X işareti koyunuz.
Hiçbir zaman Ara sıra Kararsızım Genellikle Her zaman
1 Kendimi karşımdakinin yerine koyarım.
2 Arkadaşlarımı farklı kültürden seçerim.
3 Kendimi yazarak ifade ederim.
4 Kendimi sözlü olarak ifade ederim
5 İnsanlar konuşurken dikkatle dinlerim;
yani başka şeyler düşünmem.
6 Dinlediğimi başımla ya da sözle onaylayarak belli ederim.
7 İnsanlar konuşurken sözlerini keserim.
8 Hızlı bir şekilde konuşarak, kısa ve kesik cümlelerle
ne istediğimi söylerim.
9 Stres bastığı ve öfkelendiğim anlar dışında duygularımı
ifade etmekte zorlanırım.
10 İnsanlar bana yakın mesafede olunca huzursuz olurum.
11 Yüz ifadeleri, beden dili, ses tonu, el hareketleri ile kendimi
nasıl ifade ettiğimin bilincindeyim.
12 Konuşurken ellerimi kullanarak ve dokunarak iletişim kurarım.
13 Yalan söylediğim yüzümden belli olur.
14 İletişim kurarken beden dilini ön plana çıkarırım.
15 Etkili olmak için ses tonuma, vurgulamaya dikkat ederim.
16 İlgilendiğimi karşımdakine bakışlarımla belli ederim.
17 Karşımdakini beden dili ile çözerim.
18 İş görüşmelerinde beden dili önemlidir.
YÖNERGE: Size en uygun gelen seçeneğe X işareti koyunuz.
Kesinlikle katılmıyorum Katılmıyorum Kararsızım Katılıyorum Kesinlikle katılıyorum
19 İnsanların yakın mesafede olması huzursuz eder.
20 İnsanlarla rahatsız etmeyecek mesafede iletişim kurulmalıdır.
21 İletişim kurarken avuçların açık olması karşımdakinin
açık ve dürüst olduğunu gösterir.
22 Ellerimi ovuşturmam olumlu beklentilerimi ifade eder.
23 Ellerimi kenetlemem olumsuz düşünceler içinde olduğumu gösterir.
24 Yapılan jest ve mimikler kültürel farklılıklar gösterir.
25 Bacak bacak üstüne atmam rahat olduğumu gösterir.
26 Kollarımı kavuşturmam, eşyalarımı kollarımı kavuşturarak tutmam güvende
hissetmediğimi gösterir.
27 Gözlerimi kapamam görmek istemediğim kişileri
dışladığımı gösterir.
28 Oturduğum yeri kaplamam, dik oturmam vb. kendime olan güveni ve
memnuniyeti gösterir.
29 Ayaklarımı kavuşturmam olumsuz düşünceler içinde olduğumu,
bir şeyler gizlediğimi gösterir.
30 Oturma biçimim insanlarla işbirlikçi, rekabetçi vb. şekilde
iletişim kurduğumu gösterir.
31 İletişim kurarken tokalaşmaya dikkat eder ve ona göre insanlarla
olan mesafemi belirlerim.
