Aşağıda yer alan hususlar, kriz yönetimi ve iletişimi için genel bir yaklaşım olup her şirketin kendi kültürüne göre uyarlayabileceği bazı ipuçlarını taşımaktadır.
• 1. Kriz Komitesi Kurun
Şirketin hiyerarşik yapılanmasındaki farklılıkları da dikkate alarak bir kriz komitesi kurun. Komite ne çok kalabalık olsun ne de krizi yönetmek için gerekli insan gücünden yoksun olmasın. Kriz komitesi "tam yetki" ile donatılmalı, başta para harcamak olmak üzere şirketin kriz dönemini aşmasına yönelik tüm kararları başkalarına danışmadan verebilmelidir. Şirketin iç ve dış iletişimine yönelik koordinasyon "mutlaka" kriz komitesinden yönlendirilmeli, dedikodu üretilmesine olanak tanıyacak iletişim ortamları "köreltilmelidir".
• 2. Çalışanlarınıza "kriz komitesi" kurduğunuzu duyurun
Öncelikle çalışanlarınıza bir kriz komitesi kurduğunuzu duyurun. Bu duyuruyu önce yazılı olarak yapın ve en kısa zamanda kriz komitesi üyeleri ile ortak bir toplantı yapılacağını bu duyuru içinde belirtin. Bu duyuruda ayrıca; kriz komitesinin kimlerden oluştuğunu, şirketin hangi bölümünde faaliyet göstereceğini, mesai saatlerini, hangi yetki ve sorumluluklar ile donatıldığını, komite üyelerine nasıl ulaşılabileceğini belirtin.
• 3. Kriz komitesi "bilgi üretsin"
Kriz komitesine seçilen üyeler "olağanüstü" dönemin kendine özgü koşullarını benimseyerek toplantı yapmalıdırlar. Toplantılar öncelikleri belirlenmiş gündemlerle olmalıdır. Hiç bir toplantının gündemi üç maddeden fazla olmamalıdır.
Komitenin öncelikle üretmesi gereken bilgiler şu başlıklardan oluşabilir:
a. mevcut durumun analizi ve şirketin bu analiz kapsamında konumlanması
b. şirket yönetiminin ve kriz komitesinin bu analiz çerçevesinde belirleyeceği kısa ve orta vadeli politikalar
c. belirlenecek bu politikaların şirketin vizyon, misyonu ile ne kadar örtüştüğü
d. şirket kültürü de dikkate alınarak bu kararların nasıl günlük yaşama geçirileceği
Dolayısıyla bir temel yaklaşım ortaya çıkacaktır. Şirket kriz dönemini nasıl yorumluyor, kendisini ve çalışanlarını korumak için geliştirmiş olduğu A ve B senaryoları nelerdir, kısa ve orta vadeye yönelik politikalar neleri kapsamaktadır, "acı" da olsa yazılmış bir takım reçeteler var mıdır, bu reçetelerin içeriği neyi kapsamaktadır, işten çıkarılmalar, üretimin durması, ödemelerin askıya alınması söz konusu mudur, bu dönemde rakiplerin atacağı adımlara karşı neler yapılması planlanmıştır...
• 4. Kriz dönemi sözcüleri ve sosyal paydaşlar
Durum analizi kapsamında şirket öncelikle aldığı kararları kimlerle paylaşmalıdır ? Doğal olarak çalışanlarından başlayan bir dizi kesimle bu kararlar paylaşılacaktır ancak kriz komitesi adına kimler bu paylaşımda "sözcülük" yapacaktır? Çalışanlar, aileleri, tedarikçiler, bayiler, satış noktaları, müşteriler, yerel yönetimler, kamu bürokrasisi, medya, akademik çevreler, sivil toplum örgütleri... şirketi, kriz komitesi adına, bu kesimlerin "lisanına" yabancı olmayan kişilerin temsil etmesi gerekmektedir.
• 5. Bilginin arşivlenmesi ve ön araştırma
Kriz komitesince üretilen bilgiler mutlaka yazılı olmalı ve taslak çalışmalar da dahil her şey sistematik olarak arşivlenmelidir. Kriz komitesinin sekreteryasına özellikle "sıcak" dönemde çok iş düşmektedir. Bilgisayarlarla da yapılsa tüm çalışmalar "yedeklenmeli"dir.
Kriz komitesinin ilk toplantısını takiben yapması gereken bir diğer önemli çalışma "ön araştırmadır". Geliştirilmiş olan kriz planına paralel en fazla öncelik taşıyan 3-4 sosyal paydaşımız ne düşünmektedir? Bir telefon araştırması ile , örneğin, çalışanlarımız, tedarikçilerimiz ve bayilerimiz nezdinde, kriz komitesinin aldığı kararların "gerçekçiliği, inandırıcılığı, yönetimin krizin üstesinden gelebileceğine" ilişkin yeterli/yetersiz bir kanaatın elde edilmesi, kriz komitesinin bilgi üretimine yön verebileceğinden büyük önem taşımaktadır.
• 6. 7/24 iletişim
Kriz komitesi iletişim hatlarını günün her saati ve haftanın her günü, yakın çevreden gelebilecek her türlü iletişime açık tutmalıdır. Özel bir telefon numarası, web adresi, elektronik postanın yanı sıra, işe geliş ve gidişler sırasında ana kapıya yerleştirilecek "iletişim kutuları" komite üyelerine çok değerli bilgiler taşıyabilir.
• 7. Gerçek, yalnızca gercek...
Şirketin, kriz dönemini sosyal paydaşları nezdindeki güvenini tazelemesi ve itibarına katkı sağlaması amacına yönelik yönetebilmesi için tüm iletişimini -ne kadar kötü, olumsuz olursa olsun- gerçek bilgi ve bulgular üzerine inşâ etmesi gerekmektedir. Adı üstünde, krizler olağanüstü dönemlerdir ve alınacak kararlar hiç de "hoş" olmayabilir. Ancak, dedikodu ve aslı astarı olmayan söylentiler ile şirkete ve şirket yönetimine yönelik itimadın yok olmasındansa gerçeklere "ortak" olmak özellikle kriz sonrası dönemler için gereklidir.
Kriz komitesi elindeki tüm bilgi ve bulguyu yalın çıplaklık ile paylaşmalıdır. Aldığı kararların "arkasında" durmalı, fedakarlık yapılıyorsa bunu herkesin gözünde net olarak ortaya koymalıdır.
• 8. Kriz komitesinin iletişim araçları
Kriz komitesi her sosyal paydaşı için ayrı ayrı iletişim araçları geliştirebileceği gibi bazı araçları ortak bir iletişim platformu olarak da kullanabilir.
Ancak kriz döneminde iletişim araçlarının etkin kullanımı için bazı hususlara normal zamanlardan daha fazla dikkat edilmesi gerekebilir.
a. Web ortamından azami ölçüde yararlanın. Başta çalışanlarınız olmak üzere, tedarikçiler, bayiler, medya mensupları gibi "olmazsa olmaz" olan tüm sosyal paydaşların elektronik posta adreslerinin kriz komitesinin elinin altında olması gerekir. Bu arada, şirketin bir web sayfası yoksa 24 saat içinde açılmalı, varsa, ana sayfaya kriz yönetimi ile ilgili alınan kararların asılacağı ve bakıldığında hemen görülebilecek bir ekleme yapılmalıdır. Web sayfasından kriz komitesine elektronik posta atılabilecek bir düzenek kurulmalıdır. Kriz komitesi, kriz süresince yoğun iletişim içinde olacağı belli bir kesim için "extranet" sistemini de devreye sokabilir.
b. Çalışanlarla iletişim için toplantıların yapılması kaçınılmazdır. Kriz döneminde , kriz komitesinin kararlarının açıklanması hiç bir şekilde komite üyelerinin dışındaki kişilere bırakılmamalıdır. Şirketin birden fazla şehirde merkezi bulunsa bile, çalışanlara kararlar yine de komite üyelerinin ağzından aktarılmalıdır. Öte yandan duyuru tahtaları, şirketin süreli yayınının "kriz sayısı", afiş, bez pankart vb. araçlardan da maksimum oranda yararlanılmalıdır. Şirketin intranet'inin kullanım oranının yükseltilmesi açısından duyurular öncelikle bu ortamda yapılmalıdır.
c. Medya mensupları ile ilişkiler kriz komitesinde "tek elden" yürütülmelidir. Yerel medya da dahil olmak üzere gelen tüm sorular hiç bir engelle karşılaşmadan komiteye gelebilmeli ve en geç 12 saat içinde bir bilgiyle medyaya geri dönülmelidir. Yine medya mensupları için süratli haberleşmeye yönelik "extrapressnet" servisinden yararlanılabilir.
d. İletişimin sürekliliğini sağlayacak bir temel araç olmalıdır. Duyuru panosuna asılabilecek sıradan bir A4 kağıdı bile olsa, kriz süresince böyle bir iletişim aracının sürekliliğine gereksinim vardır. Her yeni bilgi, her yeni karar hangi sürelerde olacağı daha önce duyurulmuş bir iletişim aracı ile aynı yer ve zamanlama duyarlılığında sahipleri ile paylaşılmalıdır. Böylece, duyarlı olanlar yeni bilgiyi sürekli olarak belli bir kaynaktan izleme olanağına sahip olurlar.
• 9. Araştırmalara duyarlı olunmalı
Kriz komitesi, başlangıçta hangi konuda, nasıl bir karar alırsa alsın şu yaklaşımı sergilemelidir:
• Kriz döneminin kısa (24 saat/3 gün/ Bir hafta), orta (1-2 ay) ve uzun vadeli politikalarla yönetileceği
• Şirketin vizyon, misyon, strateji ve kültürünün bu politikalarla uyumu
söz konusudur.
Bu yaklaşıma paralel her bir dönem için gerek alınan kararlara verilen desteğin tespiti, gerekse de ne kadar yol alındığının göstergesi olması amacıyla ilgili sosyal paydaşlar nezdinde küçük araştırmalar yapılması ve sonuçlarının yine ilgili kesimlerle paylaşılması bilgi üretimi açıbından sonsuz yararlar getirmektedir.
• 10. Kriz yönetilirken
Kriz yönetimi sırasında Kriz Komitesi şirket dışı kaynaklarla çalışmalarını genişletebilir ve bir sinerji arayışı içine girebilir. Örneğin, bir araştırma şirketi, stratejik iletişim şirketi, reklam ajansı, akademisyenler, meslek odaları, şirketten daha önce emekli olmuş çalışanlar, çalışanların aileleri, yurt dışı bağlantılar vb.
• 11. Liderlik
Kriz yönetimindeki başarı kriterlerinin başında "liderlik" gelmektedir. Şirketlerin üst düzey yöneticilerinin kendilerini gerçek anlamda gösterdikleri dönemlerdir "krizler". Tribünlerden sahaya indikleri ve krizden selamet içinde çıkılmasında tüm birikimini, ilişkilerini, sağduyusunu, dostluklarını, kısacası herşeyini üstün bir "liderlik" için koşullandırmış yöneticilerin ele aldığı ve yönettiği krizlerden korkmamak gerekir. Çünkü onların arkasında çalışanlarıyla, bayileriyle, tedarikçileri ve yatırımcıları ile "koca bir şirket" vardır.
• 12.Krizler iyi yönetilirse aslında "fırsat"tır!
"Her kriz kendi içinde fırsat barındırır. Yönetimlerin bunu bulup ortaya çıkarması gerekir". Başta çalışanlar olmak üzere, müşteriler, medya, tedarikçiler, bayiler gibi sosyal paydaşların çok uzun yıllar sürecek "sadakat"ını elde edebilecek kurumsal itibar birebir iş sonuçlarına yansıyacak ve bir rekabet avantajı yaratacaktır. Bu nedenle, kriz ortamının "sıcak" dönemindeki karamsarlık ve olumsuzlukların yanı sıra "fırsatın" bir yerlerde "kıs kıs bize güldüğünü" hatırlamamız gerekmektedir.Söz konusu fırsatlar, güven tazeleme ve şirketin kurumsal değerleri ile toplumsal değerleri buluşturduğu yönetim refleksidir. Kriz sonrası dönemde dimdik ayakta kalabilmek, müşterileri, insan kaynaklarını, borsada işlem gören hisse senetlerindeki istikrarı korumak bu fırsatları iyi değerlendiren yönetimler için geçerlidir.
PRCI / ICCO Turkey Staj Programı
PRCI, Public Relations Consultancies Inc. of Turkey, halkla ilişkiler endüstrisine nitelikli insan kaynağı yetiştirmeye yönelik bir eğitim programı yürütmektedir. Söz konusu program, üniversitelerin iletişim fakültelerinde okuyan 3. ve 4. Sınıfa geçmeye hak kazanmış öğrencilere yöneliktir. Program, endüstrinin beklentilerine paralel nitelikli insan kaynağı yetiştirmeye yönelik bir açılım ile PRCI üyesi şirketlerce desteklenmektedir.
2001 staj dönemi için yedi PRCI üye şirketine (Bersay Stratejik İletişim Danışmanlığı, Capitol Basın ve Halkla İlişkiler, GTC Gökyay & Toperi İletişim, MPR Pazarlama ve Halkla İlişkiler, Orsa Stratejik İletişim Danışmanlığı, Tribeca İletişim Hizmetleri ve Zarakol İletişim Hizmetleri) ve PRCI Merkezine her şirketin stajyer kontenjanı dahilinde stajyer yerleştirilecektir.
Staj için başvuru yapan öğrencilerden staj kapsamına girenler 18 Haziran 2001 Pazartesi günü 10:00-11:00 ya da 13:00-14:00 arası PRCI Merkezi'nde sınava tabi tutulacaklardır. Sınav, içerik itibariyle öğrencilerin halkla ilişkiler literatürüne ne kadar yatkın olduklarını, basın bülteni yazım becerileri ile yaratıcı düşüncelerini öğrenmeye yöneliktir. Öğrencilerin sınava girecekleri saati 15 Haziran 2001 tarihine kadar PRCI Genel Sekreterliği'ne yazdırmaları gerekmektedir. Katılımcıların sınav günü öğrenci kimlikleri ve nüfus cüzdanlarıyla birlikte gelmeleri gerekmektedir. Ankara'dan başvuruda bulunan öğrenciler eş zamanlı olarak Ankara'da bulunan GTC Merkezinde aynı sorular ile sınava gireceklerdir. En yüksek puanları alan öğrenciler ile PRCI'da bir görüşme yapılacaktır. Mülakat sonucu yeterli bulunan öğrenciler staj programına yerleştirilecektir. Seçilen öğrenciler programa katılmazlarsa yedek stajyerler yerleştirilecektir.
Sınava katılan stajyerlerden staj yapmak istedikleri şirketleri sıralamaları istenecektir. Öğrenciler puanlarına ve tercih sıralamalarına göre yerleştirilecektir.
Stajyerlerden staj dönemi sonunda birer proje sunmaları beklenmektedir. Proje hazırlanması ile ilgili bilgiler üye şirketlerce verilecektir. Proje konuları PRCI tarafından önceden bildirilir.
PRCI staj programı öğrencilere mesleki tecrübe kazandırmak amacıyla düzenlenen bir programdır. Şirketler stajyerlere uygun ve gerekli gördükleri görevleri vermekte serbesttir. Stajyerler staj yaptıkları şirketlerin çalışma saatlerine ve şirket kurallarına uymakla yükümlüdürler. Aksi takdirde şirketler, stajı sonlandırma hakkına sahiptir. Stajyerlerin staj süresince öğle yemekleri karşılanacaktır.
Sınav ve mülakat sonuçları belli olduktan sonra PRCI Genel Sekreterliğince üye şirketlere stajyer dağıtımı yapılır ve öğrencilere staj yapacakları şirketler bildirilir. Stajyerler 2 Temmuz 2001 tarihinde fakültelerinden aldıkları "staj kağıdı" ile birlikte kendilerine bildirilen şirketlerde hazır bulunurlar ve staj sorumlusu kişi ile tanışarak staj dönemlerine başlarlar.
Staj Programı Önemli Tarihler :
Sınav : 18 Haziran 2001 , PRCI Merkez
Sınav Sonuçları : 20 Haziran 2001(e-posta ile bildirilir ve PRCI web istesinde ilan edilir)
Mülakatlar : 21-22-23 Haziran , PRCI Merkez
Kesin Yerleştirme : 25 Haziran 2001
Staj Başlama : 2 Temmuz 2001 , Üye şirketlerde
PRCI'da bilgilendirme toplantısı : 6 Temmuz 2001 , PRCI Merkez
Proje ödevi verilmesi : 18 Temmuz 2001 , PRCI Merkez
Proje Sunumları : 25 Ağustos 2001 , Üye şirketlerde
Staj sonu değerlendirme : 29 Ağustos 2001 , PRCI Merkez
Staj Bitiş : 31 Ağustos 2001
Başvuru ve İrtibat :
PRCI Genel Sekreterliği
Kasap Sk. Eser Ap. B Blok 18/62 Esentepe-İstanbul
Tel : 212.288 50 18
Fax : 212.288 48 85
e-mail :
prci@prciturkey.com web sitesi :
www.prciturkey.comTAVSİYE EDİLEN KAYNAKLAR
Aşağıdaki yayınlar İngiliz Halkla İlişkiler Enstitüsü, IPR, ile yazışma yapılarak temin edilebilir
The Institute of Public Relations
The Old Trading House
15 Northburgh Street
London
EC1V 0PR
info@iprl.demon.co.ukTebliğler
• Public Relations and the Law (£2)
• Public Relations Practice - Its Roles and Parameters (£2)
• Resolving the Advertising/Editorial Conflict (£2)
• The Use, Misuse and Abuse of Embargoes (£2)
• Fees and Methods of Charging for Public Relations Services (£2)
• lnterpretation of the Code of Professional Conduct (£2).
• The Image of Public Relations by Robert Worcester (MORI 1987) (£5)
• Public Relations in a Changing City (London Business School 1986) (£5)
• Membership Survey 1991,1994
• Professionalism in Practice
• Public Relations Qualifications and Professional Standards (12/94) (£10)
• IPR Workshop Programme
• IPR Handbook 1995 with Register of Members, £125 including
• IPR Journal (monthly, annual subscription payable) (£40)
• Mind Link Review 1993 (published by the psychology interest group of the IPR) (£10)
• The Publication of Performance Indicators using Good Public Relations Practice (published by the Local Government Group, contact Peter Swarbrick, 0151 934 2242)
Başlangıç Kitapları
• BLACK, Sam Introduction to Public Relations, Modino 1989
• BLACK, Sam The Practice of Public Relations, Butterworth Heinemann New/4th edition May 1995
• JEFKINS, Frank Public Relations, 4th ed. Pitman 1992
• SMITH, J. Harvey Teach Yourself Public Relations, Hodder & Stoughton 1995
Genel
• BARTRAM, Peter & COULSON-THOMAS, Cohn The Complete Spokesperson, Policy Publications Ltd 1990
• BLACK, Sam The Essentials of Public Relations, Kogan Page 1993
• HAYWOOD, Roger Managing Your Reputation, McGraw Hill 1994
• HAYWOOD, Roger All About Public Relations, McGraw Hill 2nd ed. 1991
• JEFKINS, Frank Planned Press and Public Relations, 3rd ed. Blackie 1993
• JEFKINS, Frank Public Relations Techniques, Butterworth Heinemann 1988
• ROSS, Dma Surviving the Media Jungle, Pitman 1990
• STONE, Norman How to Manage Public Relations, McGraw Hill, April 1991
• WHITE, Dr Jon How to Understand and Manage Public Relations, Century Business 1991
• WHITE, Dr Jon & MAZUR, Laura
• Strategic Communications Management, Addison-Wesley 1995
• WINNER, Paul Effective PR Management, Kogan Page 2nd ed. 1993
Halkla İlişkiler Teknikleri
• BERNSTEIN, David Company Image and Reality: A Critique of Corporate Communications, Cassell 1986
• BLACK, Sam Exhibitions and Conferences from A to Z, Modino 1989
• IND, Nicholas The Corporate Image, Kogan Page 2nd ed. 1992
• OLINS, Wally The Corporate Identity, Thames and Hudson 1990
• PHILLIPS, David Evaluating Press Coverage, Kogan Page 1992
• SLEIGHT, Steve Sponsorship, McGraw Hill 1989
Finansal Halkla İlişkler
• ANDREWS, Kenneth The Financial Public Relations Handbook, Woodhead- Faulkner 1990
• BING, Richard & BOWMAN, Pat Ed's Financial Public Relations, Butterworth Heinemann, 2nd ed. 1993
• GRAHAM, John and LAKE, David Investor Relations, Euromoney Publications and Dewe Rogerson 1990
ç İletişim
• WALTERS, Mike What About the Workers?, Institute of Personnel Management 1990
• WILKINSON, Theon Ed. The Communications Challenge - Personnel and PR Perspective
IPR'ın kütüphanesinden aşağıdaki index ile kaynaklar konusunda yararlanabilirsiniz...
IPR. Tel 0171 2535151/222.
• Advertising (5th edn) Jefkins, F (1992)
• Advertising Made Simple Jefkins, F (1982)
• Advertising and Public Relations AGCAS (1992)
• Advertisement Writing Jefkins,F (1976)
• Advertising and PR Corke,A (1968)
• Advertising Today (2nd edn) Jefkins,F (1977)
• Advertising Today (3rd edn) Jefkins,F (1984)
• All About Public Relations Haywood,R (1991)
• All You Need to Know About PR P RC A (1991)
• American Capitalism Galbraith,J.K (1964)
• ASA Pack The Advertising Standards Authority(1995)
• Asian Business Contents (listing) Cassem,L - Editor
• The Author's and Writer's Who's Who Pine,L.G - Ed (1960)
• Be Your Own PR Man Bland,M (1981)
• Becoming A Councillor Freeman,R (1975)
• Behind The Headlines: Henry,H - Ed (1978)
• The British Codes of Advertising and Sales Promotion The Committee of Advertising Practice (1995)
• The Business of the British Press
• Business and Society Corporate Strategy, Frederick, W.C.Post, J.E., Davies (1992)
• The Book of Business Communications Checklists Bittleston,J & Shorter,B (1981)
• The Bridge Builders: Public Relations Today Derriman,J & Pulay,G (1979)
• The British Council Donaldson,F (1984)
• British Codes of Advertising and Sales Promotion
• British Film and Video Festival (catalogues) British Industrial Scientific Film Association
• British Parliamentary Constituencies: A Statistica Crewe,l & Fox, A (1984)
• British Politics & the Environment McCormick, J (1991)
• Corporate Public Relations: A New Historical Olasky M (1987)
• Broadcast News: The Inside Out Hunter,J.K & Gross L,S
• Business to Business Marketing & Promotions Davis,M
• Business Law Made Simple KadarA; Hoyle,K (1984)
• The Business Man In Public Hudson,K (1976)
• The Businessman's guide to marketing Watts, R (1972)
• The Business-Media Relationship Finn,D (1981)
• Business Strategy Ansoff, H.l - Ed (1969)
• A Career in Marketing, Advertising and PR Hart,N.A & Lamb,G.W (1981)
• Careers in Marketing, Public Relations and Ad. Taylor,F (1983)
• Case Studies Welbeck Golin/Harris
• Case Studies in International Marketing Doyle,P & Hart,N.A (1982)
• Case Studies in Marketing, Advertising and PR Mclver,C (1984)
• The Central Office of Information Clark, Sir T.F (1970)
• The Challenge of Managing Miner,J.B (1975)
• Changing Corporate Values Adams, R & Carruthers, J (1992)
• The Changing Role of the Chief Executive Roe,C.G (1977)
• Charities - The New Law Middleton, F & Lloyds (1992)
• Chemistry Looks to The Future BASF (1990) x2
• The City Handbook Long,C - Ed (1987)
• The City of London Corporation of London
• City of London Polytechnic Prospectus City of London Polytech-nic (1992)
• The Coca Cola Company: An Illustrated Profile The Coca Cola Company
• Commons Select Committees Englefield D
• The Communications Challenge Wilkinson, T (1989)
• Communicating Ideas to the Public Fitzgerald,F.E (1950)
• Communications in the New Millennium Argyle/Mertling (1991)
• Communication and Public Relations Robinson, E J (1966)
• The Communication Gap Evans,L (1973)
• The Communication of Ideas Cauter,T & Downham,J.S (1954)
• Communicating in Industrialising Countries Jefkins,F & Ugboaj (1986)
• The Communicative Society Stonier,T.T (1985)
• The Communicators Colley, M
• Company-Investor Relations Derriman,J (1967)
• Company Law in a Nutshell Album,E & Samuels,R (1968)
• The Com pany Report Report 1994-1995 Edition Peter Clifton, Peter Prowse Associates (1995)
• The Company Speaks: Communication in Modern Kemp,G (1973)
• Commercial Lobbyists Jordan,G (1992)
• Comparative Mass Media Systems Martin,L.J & Chaud (1983)
• The Complete Spokesperson Bartram, P, Coulson-Thomas, C (1991)
• The Conservation Foundation's Third Review Conservation Foundation
• Communication in Organisations Porter,L/Roberts.K (1977)
• Copyright Ploman,E.W & Hamitonl (1980)
• Corporate Communications for Managers Jackson,P
• The Corporate Image Ind, N (1992)
• Corporate Revolution: New Strategies for Effective Hayes,R & Watts,R(1986)
• Corporate Reputation: Managing the new Stra. Asset Smythe, J, Dorward,C & Reback,J (1992)
• Corporate Video in Focus Budd,J.F (1983)
• Creative Advertising Bernstein,D (1974)
• Crisis Management Regester,M (1987)
• Critical Issues in Public Relations Hill & Knowlton
• Current Thoughts on Public Relations Hill & Knowlton
• Customer Driven Company Whiteley, RC (1991)
• Dealing with Whitehall Connelly,J (1992)
• The Design and Production of Textbooks: Richaudeau,F (1980)
• Directory of Crete Exporters (1993)
• Dictionary of Advertising Jefkins,F (1991)
• Relations Jefkins,F (1983)
• Dictionary of Marketing, Advertising & PR Jefkins, F The Director's Guide to Choosing a PR Cons. Inst of Directors
• The Direct Marketer's Idea book Gross, M (1989)
• Dod's Parliamentary Companion
• Doing Business in the European Community Drew,J (1983)
• East/West Trade: A Practical Guide to Selling in
• Eastern Europe Zentner,P (1967)
• Editing for Industry: The Production of House Jrns Mann,C (1974)
• The EEC: Guide to the Maze Budd,S.A. (1987)
• Effective Employee Communications Bland,M & Jackson,P (1990)
• Effective Industrial Marketing Hart, N (1994)
• Effective Marketing Strategy Jefkins, Frank
• Effective PR Management Winner,P (1987)
• Effective PR Planning Jefkins,F (1985)
• Effective Public Relations Cutlip Center (1952)
• Effective Public Relations (6th edn) Cutlip Center, Broom (1985)
• Effective Speaking: Communicating in Speech Turk,C (1985)
• The Effective Use of Advertising Media: Davis,M.P (1981)
• A Practical Handbook
• The End of Gin and Tonic Man Hudson,K (1977)
• English Social History Trevelyan,G.M (1942)
• Essentials of Mass Communication EpelIe,S (1967)
• The Essentials of Public Relations Black,S (1993)
• Evaluating Press Coverage Phillips, D (1992)
• European Connection x 4 CERP (1992)
• Excellence in PR and Communications Mngmnt. Grunig J.E (1992)
• Exhibiting Overseas Black,S (1971)
• Exhibitions and Conferences from A-Z Black,S (1979)
• Farewell to Hype Carter, F.X (1992)
• Final report on the Working party IPR City & Financial Group
• Financial Advertising & Public Relations Biddlecombe,P (1971)
• Financial Marketing & Communications Newman,K (1984)
• Financial Public Relations Beveridge,O.M (1963)
• Financial Public Relations Bowman,P & Richard,B The Financial Public Relations Handbook Andrew, K (1990)
• Freedom of Information Gilmour,Rt. Hon Lord (1993)
• Freedom of lnformati6n & Freedom of Speech Govt. Policy Con-sultants
• From the Three Worlds: Memoirs Clark,W (1986)
• The Fund Raising Handbook Mullin,R (1976)
• Fund Raising Techniques and Case Histories Phillips,E.H (1969)
• General Principles of Law Davies,C (1964)
• A Geography of Public Relations Trends Denig,E & Van der Maiden- Eds (1985)
• Get Mediawise Mediawise Communications (1994)
• Glossary of Marketing Terms Hart,N.A & Staplet (1977)
• Goodbye to the Low Profile: The Art of Creative Con Schmertz,H & Novak
• Goodwill: The Wasted Asset Biddlecombe,P (1971)
• The Government Explains Ogilvy-Webb,M (1965)
• Graduate Employment & training Hobsons (1993)
• Graphic Art in Easy Stages AIIen,A.B (1940)
• The Graphics of Communication Baird, Tumbull, & McDonald (1987)
• A Guide to Asking Questions MacKay,I (1980)
• The Guide to Good Corporate Citizenship Jennings,M
• A Guide to Industrial Film Making Black,S (1959)
• A Guide to The Practice of Public Relations Institute of Public
• Relations A Guide to European Business Media Grice Wheeler (1991)
• The Guiness Book of the Business World Button,H.G & Lam-bert,A (1976)
• A Handbook of Advertising Techniques Harrison, T (1987)
• A Handbook for Interviews McCrossan,L (1984)
• The Handbook of Public Relations Ellis,N & Bowman,P (1963)
• A Handbook of Qualitative Methodologies Research Jeven, K Jankoswki, N,W (1991)
• Healthier Profits: Business, Success & the Green Factr. Robin-son,S - Ed (1986)
• The Hidden Persuaders Packard,V (1957)
• Hollis Sponsorship and Donations year book Hollis (1993)
• House Journal Editing Darrow,R.C (1974)
• House Journals Hazzlewood,J.W (1963)
• How the City of London Works Carke, WM (1991)
• How to be a Good Corporate Citizen Clutterbuck, D (1981)
• How to be a Good PRO Reddi, N.C.V (1976)
• How to Get On in Marketing Hart,N.A & Waite,N (1981)
• How to Interview and be Interviewed Brown,M & Brandret (1986)
• How to Manage Public Relations Stone,N (1991)
• How to Measure Attitudes Henerson,M, Morris,L& Fitz-Gibbob,C
• How to Plan Print Tarr,J.C (1949)
• How to Understand Financial Statements O'GilI, J (1994)
• How toUnderstand and Manage Public Relations White,J (1991)
• How We Discommunicate Lesly,P (1979)
• I Accuse!: A Lament for the Attitude of Industry Wood,M (1977)
• Image At The Top Ruch,R.S & Goodman(1983)
• The Image Merchants Ross, 1(1959)
• In the Company of Green Bernstein,B (1992)
• Industrial Advertising and Publicity Hart,N.A (1971)
• Industrial Public Relations Slee Smith,P.l (1967)
• Industrial Pub-licity Hart,N.A (1971)
• Industry and Press Relations Hayle,P (1957)
• Information, Communications and Paperwork Bentley,T (1976)
• Information Technology and Education Maddison,J (1982)
• Inter-national Communications Glossary Brown,T. G (1984)
• International Dictionary of Jefkins,F (1987)
• International Public Relations "Case Studies" Black,S
• Marketing & Communication International Law Governing Ploman,E.W (1982)
• Communications & Information
• International Public Relations Encyclopedia Biddlecombe, P (1968)
• International Public Relations in Practice NaIly,N (1991)
• Int-roduction to English Law James,P.S (1969)
• Introduction to Public Relations Black,S (1989)
• Investor Relations Rogerson, D (1990)
• Investor Relations Ryder,N & Regester,M(1991)
• IPA - How to approach advertising for alcoholic drinks
• IPA - Trends in television viewing
• IPR Sword of Excellence Awards Inst of Pub Relations
• IPRA Gold Paper No.1 Lloyd,H (1973) IPRA Review IPRA Vol. 15 No.4
• Issues Management Heath,R,L (1986)
• Janner's Complete Presentation Skills Janner (1986)
• Janner's Complete Speechmaker Janner (1984) Kelly's Direc-tory of Financial, Legal & Property Servs. Kelly (1993)
• Keep Taking the Tabloids Spiegl,F (1983)
• Keeping Up the Style Sellers,L (1975)
• The Kemsley Manual of Journalism Kemsley Newspapers Lan-guage, Image, Media Davis,H; Walton et al (1983)
• Lateral Thinking for Management de Bono,E (1971)
• Legal Limits of Journalism Lloyd,H (1969)
• Lobbying an Introduction to Political Communication Smith,M (1991)
• Lobbying an Introduction Patterson, B (1992)
• Lobbying - Understanding and Influencing the Corrid Miller,C (1988)
• Local Government for Journalists Smith,G (1983)
• Looking at Letters Smythe,S Making the Moves in Media (Ac-count List File) Hills,Flower,Stron (1990)
• The Making of a Public Relations man Hill, J.W. (1963)
• Managing Best Practice The Industrial Society (1994)
• Managing Corporate Relations: A Practical Guide to Moore,G.S (1980)
• Managing the Human Climate Lesly,P (1979)
• Managing Public Relations Grunig,J (1984)
• Managing for Results Drucker,P (1964)
• Managing Your Reputation Haywood,R (1994)
• Managing PR Campaigns Henshall Centre (1995)
• Manual of Public Relations Bowman,P & EIlis,N
• Many Voices, One World Macbride, S (1980)
• Many Voices, One World: Communication Unesco (1980) Mar-keting Walker,H (1986)
• Marketing Communications Coulson-Thomas,C.J (1983)
• Marketing Concepts & Strategies Dibb, Simkin, Pride & Ferrell (1994)
• Marketing Financial Services Mclver,C & Naylor,g (1986)
• Mar-keting and Market Research Adler,M.K (1967)
• Marketing and PR Media Planning Jefkins,F (1974)
• Marketing Managers Year Book C.l.M. (1993)
• The Marketing of Professional Services Wilson,A (1972)
• Mar-keting for Small Publishers Smith,k (1972)
• Mass Comunication Theory: An Introduction Mc Quail,D (1988)
• The Mass Media Golding,P (1974)
• McNae's Essential Law for Journalists Greenwood,W & Wels(1985)
• The Media in Britain Tunstall,J (1983)
• The Media Men Morrison,J (1978)
• The Media and the PR Industry (Gallup survey) Two-Ten Com-munications
• The Media in Western Europe Euromedia Research Group(1992)
• Mission with Mountbatten Campbell-Johnson,A (1951)
• Modern Book Production Harrop,D (1968)
• Modern Marketing Jefkins,F (1983)
• Modern Newspaper Editing and Production Hodgson,F.W (1987)
• Modern Newspaper Practice Hodgson,F.W (1984)
• Modern Newspaper Practice Hodgson,F.W (1993)
• The Multinationals Tugendhat,C (1974)
• The Naked Manager HelIer,R (1972)
• The Nature of Public Relations Marston,J.E (1963)
• The New Guide to Illustration and Design Jennings, 5 (1987)
• News and Power Tiffen,R (1989)
• The Non-Accountant's Guide to Finance Rockley,L.E (1972)
• On Camera Watts,H (1982)
• On Camera: How to Produce Film and Video Watts,H (1984)
• On and Off the Rails Elliot, Sir J (1982)
• Overcoming Opposition Lesly,P (1984)
• Parkinson's Law or The Pursuit of Progress Parkinson,C.N (1958)
• Parliamentary Lobbying Ellis,N (1988)
• Parliamentary Affairs Hansard Society
• Parliamentary Affairs Oxford University Press Playing the Piper Russell-Cobb,T (1968)
• The People Factor Lesley,P (1974)
• PIMS Media Directories - various PIMS
• Plain Talk About Public Relations Knott,L.L (1961)
• Planned Press and Public Relations Jefkins,F (1986)
• Planned Public Relations for Libraries Kinnell,M (1989)
• Planning and Producing Audiovisual Materials Kemp,J.E (1968)
• Politics and the Mass Media in Britain Negrine,R et Al (1983)
• Power of Speech Young, P (1983)
• Power Without Responsibility: The Press and Curran,J &Seaton,J (l98and Cables PR in a Changing City Nicholson, ECJ & Trundle J.M (1986)
• PR Opportunities in the National Press Michael Bland Com-munications
• PR for Profit Smith,C.M (1972) A Practical Guide to Trade Fairs & Exhibitions Finnegan, G (1985)
• The Practical Handbook of Public Relations Cole,R.S (1981)
• Practical Printing and Binding Whetton,H
• Practical Public Relations Black,S (1962)
• Practical Public Relations Black,S & Sharpe,M
• Practical Publicity Jacobs,H (1964)
• The Practice of Industrial Communication lvens,M (1963)
• The Practice of Management Drucker,P.F (1980)
• The Practice of Public Relations Blumenthal,R.L (1972)
• The Practice of Public Relations Howard,W.P - Ed (1982)
• The Practice of Public Relations Seitel, Fraser P (1992)
• Preparing an Organisation Manual Morrell,J.C (1977) Presenting
• Your Case to Europe de Rouffignac,P.D
• Press Cuttings Romeike & Curtice
• Press Relations Practice Jefkins,F (1968)
• Pressure: The A to Z of Campaigning in Britain Wilson,D (1977)
• The Principles of Export Marketing Deschampneufs,H (1960)
• Principles of Public Relations - First Hess,A (1952)
• Principles of Public Relations - Second Hess,A (1953)
• A Print Buyer's Handbook Delgado,A (1984)
• The Print and Production Manual Peacock,J (1991)
• The Private Life of Public Relations Kisch,R (1964)
• Professional Public Relations and Political Power Kelley,S (1966)
• The Professional's Guide to Public Relations Services Weiner,R(1980)
• Promoting the Professions: Which Way Do We Go? Eldrid-ge, N & Carve(1986)
• Promoting Education - various issues Heist
• Promoting Yourself on Television & Radio Bland, M & Mondesir,S (1987)
• Propaganda Bernays,E.L (1928) Psico Sociologia das Relacoes Publicas Andrade,C.T.S (1975)
• Public Affairs Newsletter,VoI 2, No 1+2
• Public Relations Bernays,E.L (1928)
• Public Relations Furtado,P de Le GPI (1990) Public Relations Jefkins,F (1992)
• Public Relations Norris,J.S (1984)
• Public Relations Advances Crisford,J (1973)
• Public Relations in Action/Case Studies from the thrd. Jefkins,F& Lowe,V (1989)
• Public Relations in Business Management Der-riman,J (1964)
• Public Relations in Canada: Some Perspectives Herbert,W.B & Jenkins,J.R.G (1984)
• Public Relations for Your Business Jefkins,F (1987)
• Public Relations: The Edward L Bernayses - Larson,K (1978)
• Public Relations Handbook Aspley,J.C
• Public Relations Handbook Wragg
• Public Relations Idea Book Printer's Ink (1985)
• Public Relations in India Kaul,J.M (1976) Public Relations in In-dia Lahiri,S (1976)
• Public Relations in the 1 980s Black,S - Ed (1979)
• Public Relations for Librarians Harrison,K.C (1973)
• Public Relations for Local Government Fedorcio, D (1991)
• Pub-lic Relations for Local Government Lewis,G.A.H (1973)
• Public Relations Made Simple Jefkins,F (1982)
• Public Relations and Management Finn,D (1981)
• Public Relations in Management Wright,J.H & Chris (1949)
• Pub-lic Relations Practice PRCA Public Relations Management in colleges, Poly,Uni. Keen,C & Greenall,(1987)
• Public Relations Management by Objectives Nager,N.R & Allen,T.H (1984)
• Public Relations for Management Success Jefkins,F (1984)
• Public Relations Mission Eme Festschrift fur Flieger,H (1984)
• Public Relations in Municipal Government Reddi,N.C.V (1978)
• Public Relations Practice in Australia Potts,J.D.S (1976)
• Public Relations in Practice: Case Studies Vol I PRCA (1991)
• Public Relations Practices Center,A & Walsh,I (1975)
• Public Relations: The Profession & the Practice Aronoff,C.E & Bask (1983)
• Public Relations A Practical Guide Coulson-Thomas, C
• Public Relations: A Scientific Approach Sahai,B (1980)
• Public Relations Research Annual Vol 3 Grunig,L A & Grunig,J (1991)
• Public Relations Strategies and Tactics Wilcox,D.J; Ault,P (1986)
• Public Relations for Top Management Watts,R (1977)
• Public Relations in World Marketing Jefkins,F (1966)
• Public Relations for Your Business Jefkins,F (1987)
• Putting It Across Heylin,A (1991)
• The Pyramid Climbers Packard,V (1963)
• Reaching the Consumer Watts,R (1970)
• The Relations Explosion Safire,W (1963) Les Relations Pub-liques - Dialogue ou Manipulation Schneider,B (1976)
• Les Relations Publiques des Entreprises Privees Etienne,B (1950)
• Relations Publiques et Management Matrat,L (1970)
• Report of the Committee on the Future of Broad. Home Office (1977) Review Autumn 1995 Smythe Dorward Lambert
• Revision Workbook Sam Black (1992)
• Right to be heard Ian Greer (1985)
• The Right to Communicate: A New Human Right Fisher,D &Harms,L.S (1983)
• The Right to Manage? Daniel,W.W & Mcln-tosh,N (1972)
• The Role of Public Relations in Management Black,S (1972) The Rootes Brothers Bullock,J
• The Secrets of Successful Direct Response Marketing Jefkins,F (1988)
• Understanding Media McLuhan,M (1964)
• Understanding News Hartley,J (1982)
• Universal Decimal Classification IDSPC - British St (1991)
• University Education in Public Relations Flieger,H (1981)
• Up the Organisation Townsend,R (1970)
• Using Research in Public Relations Broom,G and Dozier,D(1990)
• Values and Communication White,S.A - Ed (1989) Visual and Corporate Identity Keen,C & Warner,D (1989)
• What Goes On in the City Ritchie,N (1981)
• The White Book - The International Production Dirc Tee,D (1992)
• The Way to Write Magazine Articles Hines,J (1987)
• Why you need Public Relations Economist Intelligence Unit (1992)
• Wolf Olins guide to Corporate identity Olins W (1984)
• Women and Media in Asia Center for Communications Studies (1977) Working with Graphic Designers Craig, J & Bevington, W (1989)
• Working in Journalism COIC (1992)
• Working in Offices Careers and Occupations Information Centre
• Writing Feature Articles Hennessey,B (1993) Your Public Relations Griswold,G & D (1948)
• You're On Next Bland,M (1979)
• Handbooks and Directories The After Dinner Speaker's Hand-book White,R (1990)
• BRAD Media Facts Reed Publishing (1990)
• The Conference Blue Book 1991 Benn
• The Conference Green Book 1991 Benn DOD's Parliamentary Companion DOD (1981)
• Editors: UK Media Directories - Various PR Newslink
• The Electronic Media Directory 1985 Morgan,P - Ed
• Glossary of Public Relations Terms in Seven NaIly,M - Ed (1990 Languages
• Handbook of Public Information Epelle,S - Ed (1969)
• Hollis Europe 1990 Hollis Directories
• Hollis Press and Public Relations Annual 1990 Hollis Directories
• Information, Press and Public Relations Officers COI (1988)
• Investor Relations Dewe Rogerson (1992)
• Kompass - The Authority on British Industry Reed/CBI (1992)
• (vols 1 & 2) Making the Moves in Media Hills, Flower,Strong(1990)
• (Account List Title)
• The Marketing Book GPI (1990)
• Marketing and Public Relations Handbook PR Week (1986) PR Blue Book Barbour,R (1973)
• PRCA Yearbook 1990 PRCA
• Public Relations Handbook Darrow,Forrestal,Cookham (1967)
• Quick Guides to Business Law Elliott,S (1972)
• Who's Who in Advertising and Public Relations Dornton Duff,C.B (1965)
• Who's Who in Broadcasting Carrick (1985) Who's Who in Finan-cial Journalism Dewe Rogerson Ltd (1990)
• Who's Who in Public Relations Barbour,R (1972)
• Who's Who in Technical Journalism Broad Street Associates Willings Press Guide 1984 Thomas Skinner Directories
• Setting Up a European Public Relations Operation Cur-rah,P (1975)
• Slide-Tape and Dual Projection Beaumont-Craggs,R (1975)
• Social Work, the media & Public Relations Franklin B, (1991)
• Sponsorship Townley,S & Grayson,E Sponsorship, What it is and how to use it Sleight (1989)
• The Status Seekers Packard,V (1959)
• Strategies Psychologiques D'Entreprises Courtois,J (1970)
• Studien zu Theorie und Praxis der Public Relations Flieger,HSub-editing: A Handbook of Modern Newspaper Hogson,F W (1992)
• Editing and Producing
• Successful Media Relations Ridgeway,J (1984)
• Successful Public Relations in a Week Austin,C (1992) Survey of Public Relations Officers in the 500 Largest Burson-Marsteller
• Surviving the Media Jungle Ross,D (1990)
• Teach Yourself Advertising and Publicity Chandor,P (1950)
• Teach Yourself Public Relations Lloyd,H & Lloyd,P (1990)
• Teach Yourself Public Speaking Westland,P (1946)
• Technical and Industrial Publicity Harrison,M (1968)
• Teoria y Tecnica de Ia Relaciones Publicas de Urziaz,J (1971)
• This is PR: The Realities of Public Relations Newsom,D &Scott,A (1981)
• This Public Relations Consultancy Business Men-des,N (1984)
• Trade Fairs and Exhibitions Auger,H.A (1967)
• Twelfth PR World Congress, Toronto IPRA (1991)
• Tu Gutes und Rede Daruber Zedtwitz-Arnim,G.V (1981) Unders-tanding Industry Today Richardson,G.M.J (1984)
