Bu işinize yarar inşallah.
TÜRKİYE’NİN İHRACAT YAPISI
Türkiye Cumhuriyetinin ilk yıllarına bakıldığında sanayi ve ticari altyapı bakımından Osmanlı’dan pek de parlak olmayan bir miras devraldığı görülmektedir. Genel ekonomi ve dış ticaret politikalarında radikal değişikliklere gidilmesi, 1929 yılından sonraya rastlamaktadır. Bu yıldan itibaren korumacı ve müdahaleci bir dış ticaret politikası uygulanmaya başlanmıştır. Aynı dönemde ekonomi politikalarının temel hedefi, ekonomik açıdan kendi kendine yeterli yapı oluşturmak olarak belirlenmiş, ihracat ise ekonominin ana hedefleri arasındaki gerilerde kalmıştır. 60’lı yıllarda ithal ikameci politikalar uygulanmaya başlanmış ve bu yolla sanayileşmeye çalışılmıştır. Bu politika 1980’lere kadar geçerliliğini korumuştur.
1980 yılı Türk ekonomisi ve dış ticaret politikaları açısından çok önemli bir dönüm noktasıdır. 24 Ocak Kararları ile birlikte, ülke ekonomisinin serbest piyasa mekanizması kurallarına göre işlemesini sağlamak ve dünya ekonomisi ile bütünleşmeyi gerçekleştirmek için “ihracata dayalı sanayileşme” stratejisi benimsenmiştir. Bu dönemde, ihracatı arttırmak için sağlıklı politikalar oluşturulup, uygulamaya konulmuş ve bürokratik engeller büyük ölçüde azaltılmıştır.
Bu kararların alınıp, ihracatın desteklenmesiyle birlikte, dış ticaret hacmi ve özellikle ihracatta önemli artışlar gerçekleşmiş ve ihracatın ürün kompozisyonu da büyük oranda değişmiştir. Türkiye’nin 1980 yılında 2.9 milyar dolar olan ihracatı 2001 yılına gelindiğinde 31 milyar dolar düzeyine çıkmıştır. İhracat içinde tarım ürünleri payı hızla gerilerken sanayi mallarının payı radikal bir şekilde artış göstermiştir. Nitekim 1980 yılında % 36 olan sanayi ürünlerinin toplam ihracat içindeki payı 2000 yılına gelindiğinde % 81.7’ye ulaşmıştır. Yıllar itibariyle ihracat kompozisyonunda görülen farklılaşma, ülkedeki değişimin yönünü de göstermektedir. Bu noktada sanayi malları ihracatında hazır giyim, dokumacılık ürünleri ve makinelerin araçlarının önemli bir yeri vardır. (Bkz: Tablo-1 ve Tablo-2)
Tablo 2 - Ekonomik Faaliyetlere (USSS, 3. Rev) Göre İhracat (Bin Dolar)
Sektörler Haziran
2001
2002 Değişim
Değer (%)
Değer (%) (%)
İ H R A C A T
Genel toplam 2,561,640 100.0 2,613,299 100.0 2.0
Tarım ve Ormancılık 167,119 6.5 110,227 4.2 -34.0
Balıkçılık 1,908 0.1 1,469 0.1 -23.0
Madencilik ve Taşocakçılığı 37,635 1.5 23,165 0.9 -38.4
İmalat 2,352,322 91.8 2,475,718 94.7 5.2
Diğer 2,657 0.1 2,720 0.1 2.4
Kaynak: DİE, Dış Ticaret İstatistikleri,
www.die.gov.tr