Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında, 1926 - 1934 yılları arasında gerçekleştirilen Atatürk Devrimlerinin bir kısmı, kadınların sosyal ve kültürel alanlarda, eğitimde, hukukta, aile içinde, çalışma hayatında, toplumsal yaşamda ve siyasette erkeklerle eşit haklara sahip olmasını hedeflemiştir.

Bu konuda yapılan yasal düzenlemeler, Türkiye Cumhuriyeti'nde toplumsal alanda yapılan en önemli yeniliklerdendir ve birçok Avrupa ülkesinden daha önce gerçekleştirilmiştir. Fransa ve İtalya’da kadınlara 1946’da, İsviçre’de ise 1971’de seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.

Atatürk'ün girişimiyle kadınların iktisadi ve siyasal yaşama katılmaları yönünde bir dizi değişiklik yapılarak, 1930'da belediye seçimlerinde seçme, 1933'te çıkarılan Köy Kanunu'yla muhtar seçme ve köy heyetine seçilme, 5 Aralık 1934'te Anayasa'da yapılan bir değişiklikle de milletvekili seçme ve seçilme hakları tanınmıştır.

Eski Türk Devletlerinde kadınlar aile hayatında, mirasta, devlet yönetiminde hak sahibiydiler. Osmanlı Devleti’nde ise İslamiyet'in de etkisiyle kadınlar birçok sosyal, kültürel ve siyasi haktan mahrumdu. Örneğin; nüfus sayımında toplama dahil edilmiyorlardı, aile hayatında haremlik-selamlık vardı, yüzlerini peçeyle örtmek kanunlar nedeniyle zaruriydi, evlenme, boşanma ve miras işlerinde ikinci plandaydılar ve devlet memuru olamıyorlardı.

Çağdaş, demokratik ve laik bir Türk toplumunu hedefleyen başta Mustafa Kemal Atatürk, dönemin hükümetleri ve TBMM, kadınların insan haklarından eşit olarak yararlanması için gerekli düzenlemeleri yapmışlardır.

"http://tr.wikipedia.org/wiki/Atat%C3%BCrk_Devrimleri_A%C3%A7%C4%B1s%C4%B1ndan_T%C3%BCrk_Kad%C4%B1n%C4%B1"'dan alındı

..ara$tir..googletdk sozluguseslisozluk.comwikipediaimdbmobygamesetimolojik sozlukyoutube
 ba$lik icinde ara 
 
no kitty!
 

türkiye'de 1934 yılında kabul edilen bu kavram fransa, italta, japonya, belçika, yunanistan gibi ülkelerde bu tarihten daha sonra kabul edilmiştir. dünyada bu uygulamayı ilk çıkaran 1893 tarihiyle yeni zelandadır.

(dashing, 07.08.2003 04:52)
#3198414    !? 



(bkz: womens suffrage)
(bkz: seçme ve seçilme özgürlüğü)

(tabi, 17.08.2007 15:31)
#11132464    !? 



avrupa ülkelerinin türkiye'den sonra kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanıdığı gibi bir gurur kaynağı vardır. ancak kolaya getirilen veya gözden kaçırılan şeyler vardır. türkiye 1930'da ilk olarak seçme hakkını tanımış, daha sonra 1934'te bu hakkı genişletmiş, seçilmeyi de dahil etmiştir. misal mussolini yönetimindeki italya, 1919 yılında bu yasayı parlamentoda tartışmaya başlamış, 1925 senesinde kadınlara kısıtlı olarak seçme hakkı verilmiştir. ancak bugünkü genişliğine ikinci dünya savaşı sonrası erişebilmiştir. burada dikkat edilmesi gereken nokta, kadın hakları konusunda bütün uluslarda 19.yy ikinci yarısı ve 20.yy başları itibariyle yoğun bir kadınların seçme hakkı mücadelesi ve buna karşılık ulusal yönetim erklerinde bunun tedrici gelişmesi bulunmasıdır. almanya'da kadınların seçme hakkı için mücadele ilk kez 1902 senesinde kurumsallaşmış. birinci dünya savaşı sonrası 1918'de yeni hükümet 20 yaş üstü bütün kadınların oy kullanabileceğini açıklamış ve kadınlar, 1919 senesinde bu haklarını kullanmışlardır. nazi döneminde yasal olarak yasaklanmasa da önüne engeller konmuştur bu hakkın. birleşik krallık ve kolonilerinde, kanada ve abd'de ve zevatında ise gelişme çok daha önce başlamış ve onlarca seneye yayılmıştır. türkiye'de ise 4 yıl aralıkla hak gelişimini tamamlamıştır. ortada bunun için mücadele eden tek bir kurumsal özne de yokken. bununla övünmek mi gerekir, gocunmak mı gerekir bilemedim.

(tabi, 17.08.2007 16:20)
#11132678    !? 



birleşmiş milletler, kadınların seçme ve seçilme hakkını uluslararası bir anlaşma statüsüne 1952 yılında getirerek bütün ulusların ortak paydası olmasına çalışmıştır (covenant on political rights of women). buna rağmen basra körfezi (persian gulf) ülkelerinden kuveyt, suudi arabistan, katar, umman ve bae hala seçme hakkını tanımamıştır. ayrıca ekvatoral gine (bkz: equatorial ginea), hong kong (çin'e geçince değişmiştir heralde), surinam ve tayvan da kadınların bu haktan mahrum olduğu başka yerlerdir. bhutan'da ev halkından sadece bir kişiye oy verme hakkı tanınmaktadır ki, pratikte bu 'soframızdaki yeri öküzümüzden sonra gelen'dir (tanıdıktır).

(tabi, 17.08.2007 16:20 ~ 16:56)
#11132680    !? 



nacizane turkiye ile ilgili yorumum soyle:

bilindigi gibi turkiye'de kadinlara secme ve secilme hakki, diger bati ulkelerinde oldugu gibi yogun bir talebin ve tartismanin sonucu olarak verilmemistir. hatta turkiye'de bu hak kadinlara taninirken, o gune kadar erkek egemen bir toplum olan turkiye'de ciddiye alinabilecek herhangi bir istek-talep de yoktu...

yani diyebiliriz ki, turkiye'de bu hak "verilmistir". alinmis bir hak degildir.

bir sekilde "tepeden inme" olarak niteleyebilecegimiz bu hak, kadinlar tarafindan "bugun" dahi cok da ciddiye alinmiyor gordugum kadari ile. "secme hakki"ni bir kenara birakacak olursak, turkiye'de yasayan yaklasik 35 milyon kadin arasinda hala "secilme hakki"ni kullanmaya hevesli kadin sayisi "azinlik"ta...

buradan gelip sunu demek istiyorum:
toplum duzenini degistiren uygulamalar (secme ve secilme hakki gibi. cunku daha oncesinde dunya "tamamen" erkekler tarafindan yonetiliyordu) uzun bir gelisim surecinin ardindan tabana yayilir. bu uygulamalarin benimsenmesi toplumlarin talepleriyle ilgilidir ki, bati demokrasilerinde oldugu gibi bu talep ne kadar yuksekse, uygulamanin etkinligi o kadar artar.

bu nedenle son 75 yildir turk kadinina taninan bu hak, tabandan gelen bir istek olmadigi icin yeterli etkiye sahip olamamistir. bu talebin yeni yeni gelistigini ve yerlestigini soylemek sanirim yanlis olmaz. o yuzden turk kadinina bu hak cok uzun zaman once verilmesine ragmen, toplumun bu hakki yorumlamasi ve uygulamaya dokmesi cok yavas gerceklesen bir surec olmustur.

bunda suc erkeklerde oldugu kadar, zaten tarihsel fikri birikimi kisitli alanlarda ve kisitli miktarda olan turk toplumu icinde var olmak zorunda kalan kadinlarda da aranmalidir...

(anafor, 17.08.2007 16:45)
#11132751    !? 



her konuyu sidik yarisina sokmaya megilli milli egitim politikasi "avrupalilardan once yaptik" diye dikte etse de, kadinlara secme ve secilme hakkinin verilmesinde turkiye ne iddia edildigi gibi en onlerde, ne de arkalardadir. o zamanlarda monarsiden kurtulali 10 yil olmus, okuma yazmasi olmayan cahil bir halkin olusturdugu bir ulke oldugu goz onune alinirsa, turkiye kendi dinamikleri icerisinde hizli davranmistir. asil uzerinde durulmasi gereken gercek budur kanimca.

olayi gereksiz yere gurur meselesi yapanlar asagidaki cizelgeyi inceleyebilir.

http://en.wikipedia.org/...line_of_women%27s_suffrage

(anjin san, 17.08.2007 16:53)
#11132777    !? 



(bkz: eşlerin seçme ve seçilme hakkı)

(objects in the mirror, 17.08.2007 17:00)
#11132808    !? 



dünyada kadınlara seçme (ve seçilme) hakkı tanındıktan sonra bile kadınların oylamaya katılım oranının erkeklerle denk duruma gelmesi japonya, britanya ve finlandiya'da 1960 ları, isveç ve kanada'da 1970 leri ve abd'de 1980 leri bulur.

istatistiklere göre, ülkelerin çoğunda kadınlar tercihlerini dinci parti veya politik sağ adaylarından yana kullanıyorlarmış. ancak britanya, norveç ve abd'de bu 1980'den sonra liberal adaylara doğru değişmiş.

(tabi, 17.08.2007 17:07)
#11132833    !? 



olmalidir tabi ki, katiliyorum. erkeklerin var kadinlarin neden olmasin.

http://www.youtube.com/watch?v=qftaztjdtwa

(oshamahue, 20.11.2007 17:12 ~ 17:13)
#11733673    !? 



(bkz: beni sec beni sec)

(insan hayvani, 20.11.2007 17:13)
#11733678    !? 



ülkemizde bu gelişme gerçekleşir gerçekleşmez, artık kadın-erkek ayrılığı yok denilip kadın dernekleri kapatılarak ironin kralı yapılmıştır.*

*kadir cangızbay, kahrolsun terör ve irtica, ülkede gündem gazetesi, 24 mart 1998, iç. hiçkimsenin cumhuriyeti, ütopya yayınları, 2. baskı, ankara 2007, s.93

(der steppenwolf, 12.07.2008 03:11 ~ 30.08.2008 02:13)
#13623879    !? 



sanayi devrimi ile gelen mecburi kosullardan biridir.