S U N U Ş    Y A P M A
BİRİNCİ BÖLÜM
SUNUŞ YAPMAYA BAŞLAMA
Sözlü sunuş yapma yeteneğimiz, hayatınızda size yeni imkanlar sağlayacak olan anahtarınızdır. Daha fazla sorumluluk ve uzmanlık gerektiren konumlara geldikçe, insanlarla daha fazla konuşma imkanı bulursunuz. Başarmayı, sonuca varmayı, yönetmeyi, düşüncenizi kabul ettirmeyi ya da yükselmeyi düşünüyorsanız, insanlar karşısında konuşma yapma, işinizin tamamlayıcı parçası olacaktır.
Sunuşlara ilişkin genel yanlış inanışlar vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
-   Konuşmacı doğulur, olunmaz.
-   Başkalarının konuşma tarzını kopya etmelisin.
-   Sahne korkusunun üstünden asla gelemezsin.
-   Yazılı metni okuma daha iyidir.
-   Bu gibi inançların hepsi yanlış olup iyi bir hazırlanma ile hepsinin üstesinden gelinebilir.
SAHNE KORKUSUNUN ÜSTESİNDEN GELME
Sahne korkusu, vücudunuzun sizi hazırlanmanız için uyarma yoludur. Durumun, sizin için önemi ne kadar artarsa, sahne korkunuzda o ölçüde artar. Konuşmacı, sahne korkusunu gözünde çok büyütür ve kurtulmaya çalıştıkça artar. Kişide suskunluk, söyleneceklerin unutulması, hızlı konuşma, nefes darlığı, aşırı terleme, kalp çarpıntısı ağız kuruması gibi belirtiler ortaya çıkar.
Sahne korkusunu yenmenin çeşitli yolları vardır. Eğer bu korkunun farkına varıp, kabullenirsek birikmiş enerjiyi daha iyi kullanarak bu korkunun üstesinden gelebiliriz. Bir başka yöntemde, olabilecek en kötü şeşi düşünüp bunun olma ihtimalini ve gerçekten olabilecekleri düşünüp sorunları azaltmaktır. Hipnozda bu korkuyu yenmenin değişik bir yöntemidir.







İKİNCİ BÖLÜM
SUNUŞUNUZU  PLANLAMA
Sunuşu planlama aşağıdaki adımları atmanız demektir:
   Sunuşunuzun amacını belirleme: Karşınızdaki gruba neden bilgi aktarıyorsunuz? Etkileşimden ne kazanmayı umuyorsunuz?
   Dinleyicinin kim olduğunu çözümleme: Dinleyicilerin çoğu genelde hangi özelliklere sahip? Yaş ortalaması kaç? Eğitim düzeyleri? Kültürel alt yapıları? Konuyla ilgileri nedir?
   Sunuş yapacağınız yeri düşünme: Sunuşunuz iş yerinde mi, yoksa dışında mı olacak? Sunuş yerindeki imkanlar nelerdir?
SUNUŞ HAZIRLAMA
Sunuş hazırlanırken öncelikle ilk düşüncelerini bir kağıda aktarmalısınız. Sunuşun gelişme bölümü yazılırken sunuşun biçimini seçmelisiniz. Birçok değişik biçim vardır. Öncelikle ikna edici biçimleri ele alalım.
Öneri ve Kanıt: Bu yöntemde önce kişisel fikrinizi ortaya koyarsınız daha sonra dinleyiciye fikrinizi kanıtlarsınız.
Sorun ve Çözüm: Önce sorunu tanımlarsınız ve daha sonra değişik çözüm yolları üstünde durursunuz.
Bunlar dışında psikolojik ilerleme, dizinsel biçim, neden ve sonuç biçimi, karşılaştırmalı biçim, önem sırası gibi biçimler de vardır.
Giriş bölümünü oluştururken dinleyicinin ilgisini çekecek fazla uzun olmayan etkileyici bir başlangıç yapmak gerekir.
Sonuç bölümünde ise bütün konuyu toparlayıp ve başlangıçla bağlantı kuran bir bitiş yapmak gerekir.







ÜÇÜNCÜ  BÖLÜM
GÖRSEL GEREÇLERİ SEÇME VE HAZIRLAMA
Görsel gereçler sunuşumuzu güçlendirir. İyi bir sunuşu, eksiksiz bir sunuşa döndürür. Çeşitli görsel gereçler vardır. Bunları kullanırken bazı noktalara dikkat edilmelidir.
Diapozitifler, görüntü, grafik ve metin içerebilen, saydam, plastik film parçalardır. Diapozitifler, çabuk üretilebilir, esneklik sağlar, not amaçlı kullanılabilir. Kullanımda dikkat edilecek hususlar: Düzenli olmalıdırlar, ekrandaki bilgiler okunaklı olmalı, sıkıcı olmadığından emin olunmalıdır.
Döner levhalar, sehpa üzerindeki bir sürmeden oluşur.
35 mm’lik slaytlar, en ileri, profesyonel görselliği kazandırır. Kullanmadan önce iyi test edilmeleri gerekir.
UYGULAMA, KUSURSUZLAŞTIRIR
Uygulama yaptıkça, konuya daha çok hakim olursunuz ve başarı seviyeniz artar. Her uygulamayı, gerçek sunuşa bir adım daha yaklaştırmalısınız ve uygulama sunuşuna başladığınızda yarım bırakmamalısınız,sunuşun süresini hesaplayıp, ayrıntılara dikkat etmelisiniz.
Uygulamayı üç aşamada yapabilirsiniz:
   Aşama 1 (Alıştırma):  Zihinsel taslağınızı, konuşma taslağınızı ve ayaktaki konumunuzu hazırlayıp, bunun üstünde çalışın.
   Aşama 2 (Geri Bildirim Yapma): Ayna karşısında, kaydedilmiş taslak ile ya da canlı dinleyici modeli ile çalışarak hataların giderilmesi.
   Aşama 3 (Yapılan İşi Geliştirme):  Zorlanılan bölümler tekrar edilerek ve provalar yapılarak sunuşu mükemmelleştirme.








DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TARZINI GELİŞTİRME
Mesajı nasıl ileteceğiniz, mesajınız kadar önemlidir.
Sunuş yaparken, şu iki iletişim yolu kullanılır. Sözlü ve sözlü olmayan, iletişim yöntemleri.
Sözlü iletişim yöntemlerinde ise şu hususlar önemlidir:
   Sohbet Eder Gibi Konuşmaya Çalışmak.
   Düzenlemeyi Belirtmek.
   Coşkulu Olmak.
   Kişiliği Göstermek.
   Sesin Şiddetini Denetlemek.
   Konuşma Hızını Denetlemek.
   Kelimeleri Dikkatli Seçip Doğru Telaffuz Etmek.
   Yinelenen Sözcükleri Azaltmak.
Sözlü olmayan iletişim yöntemleri ise:
   Göz Teması.
   El Hareketlerini Kullanma.
   Etrafı Dolaşma.
Seyircinin dikkatini sürekli üstünüzde tutabilmek için seyircileri denetlemeniz gerekir. Seyirciyi denetleyebilmek için, seyirciyle konuşabilir ayrıca konuyu uzatmaktan kaçınmalı ve dikkati yeniden üstümüzde tutmalıyız.
SUNUŞ GÜNÜ
Sunuşun yapılacağı günün sabahında, istekli kalkıp güne iyi başlamalıyız. Kendimizi zihinsel olarak rahatlatmak için özel bir şeyler yapmalıyız. Mesela öğle yemeğinde sevdiğimiz yemeği yemek gibi...
Sunuş sırası bize geldiğinde yerimizden fırlayıp hızlı adımlarla sunuşu yapacağımız kürsüye gidip seyirciyle göz temasını kurduktan sonra gür bir sesle konuşmaya başlamalıyız.



BEŞİNCİ BÖLÜM
ÖZEL KONUŞMA DURUMLARI
Şimdi de, iş hayatınız boyunca karşılaşabileceğiniz bazı özel konuşma durumlarını ele alacağız.
Size, konunuza ya da ortama karşı olan bir dinleyici kitlesine karşı hazırlıklı olmak önemlidir. Dinleyici çözümleri yaparak, bazı size karşı olma nedenlerini ortaya çıkarabilirsiniz. Burada yapacağınız şeyler; karşı olma nedenlerini belirleme, benzerliklerinizi vurgulama, itirazları sunuşlarda işleme ve olayı kişiselleştirmemektir.
DENEYİMLE ÖĞRENME
Sunuşu bitirmeden, oturacağınız an, söylemek istediğiniz başka bir şeyi hatırlayabilirsiniz. Bunun sizi endişelendirmesine izin vermeyin. Çoğumuz, sunuşu tamamladıktan sonra, daha iyisini yapabileceğimiz hissine kapılabiliriz. Bu deneyim kazandıkça azalacaktır. Tepkileri belirleyin ve her sunuşunuzdan ders alarak kendinizi geliştirin.