TACİRİN VERGİ KANUNLARI SINIFLANDIRMASI - bedava ödev indir - ilköğretim - matematik

EYLÜL AYI

2. HAFTA: TACİRİN VERGİ KANUNLARI SINIFLANDIRMASI

A. Birinci Sınıf Tacirler

1. Birinci Sınıf Tacir Olabilme Unsurları

•   Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 22.000.000.000TL.veya satışlarının tutarı 27.000.000.000TL.‘yi aşanlar;

•   Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 11.000.000.000TL.‘yi aşanlar;

•   Bir ve İki numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde iki numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 22.000.000.000TL.‘yi aşanlar;

•   Her türlü ticaret şirketleri (Adi şirketler iştikal nevileri yukarıdaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabiidir.);

•   Kurumlar vergisine tabii olan diğer tüzel kişiler (Bunlardan işlerinin icabı bilanço esasına göre defter tutmalarına imkan veya lüzum görülmeyenlerin,işletme hesabına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilir.);

•   İhtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler;

•   İkinci sınıf işletmelerden kendi istekleri ile birinci sınıfa geçenler ve bilanço esasına göre defter tutanlar.

B. İkinci Sınıf Tacirler

1. İkinci Sınıf Tacir Olabilme Unsurları

•   177.maddede yazılı olanların dışında kalanlar;

•   Kurumlar vergisi mükelleflerinden işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilenler;

•   Yeni işe başlayan işletme sahipleri;

•   Kendi isteğiyle ikinci sınıfı tercih edenler;

•   Hizmet işleriyle uğraşanlar veya nakli işleriyle uğraşanlar,yıllık brüt kazançlarının 3.600.000.000TL.aşmayanlar;

•   Yıllık mal alımlarının tutarı 7.200.000.000TL.aşmayanlar.

2. İkinci Sınıf Tacirlerin Tutmak Zorunda Olduğu Defterler

a. İşletme Defteri

İkinci sınıf tacirlerin ekonomik faaliyetlerini izledikleri defterdir. İşletme defteri ciltli,sayfaları karşılıklı, sıra numaralıdır. İşletme defterinin karşılıklı iki sayfasının sol tarafı gider kısmını, sağ tarafı ise gelir kısmını teşkil eder. İşletme defterinin her sayfasının ilk satırı bir önceki sayfanın toplamının devredildiği, devreden toplam satırı, son satırı ise sayfa toplamının yazıldığı toplam satırıdır. İşlemler gider ve gelir sayfalarına sıra numarası ile yazılır.

Defterin gider kısmında; satın alınan mallar ile hizmet karşılığında ödenen veya borçlanılan paralar ve işletme ile ilgili diğer bütün giderlerle bunlar için ödenen katma değer vergileri yer alır.

Defterin gelir kısmında; satılan mal bedeli ve yapılan hizmet karşılığı olarak tahsil edilen ve edilmeyen paralar ile işletme faaliyetlerinden elde edilen diğer bütün gelirlerle bunlarla ilgili hesaplanan katma değer vergileri yer alır.

b. Günlük Perakende Satış ve Hasılat Defteri

İkinci sınıf tacirlerin günlük perakende satışları ile yaptıkları hizmet karşılığında tahsil ettikleri paralar ve işletme faaliyetlerinden elde edilen diğer tüm gelirlerden yapılan hasılatların yazıldığı bir defterdir. Günlük perakende satış ve hasılat defteri ciltli ve sayfaları birbirini takip eden sıra numaralıdır. Günlük perakende satış ve hasılat defterinin her sayfasının ilk satırı bir önceki sayfanın toplamının devredildiği, devreden toplam satırı son ise sayfa toplamının yazıldığı toplam satırıdır. Günlük perakende satış ve hasılat defterine sadece günlük perakende satışlar yazılır. Günlük kasa defteri gibi günü gününe yazılması gereken bir defterdir.

c. Fazla Mesaili Ücret Bordrosu

İş kanuna göre haftalık çalışma süresi 48 saattir. Bir günlük çalışma süresi 8 saattir. (48:6=8saat eder.)

Pazar ve bayram hariç hafta içerisinde normal çalışma saatleri dışında yapılan tüm çalışmalar fazla mesaidir. Bu çalışmalara normal ücretin 1.5 katı yani %50 fazlası ödenir.

ÖRNEK:Aylık brüt ücreti 210.000.000TL.olan bir işçi bir ay tam çalışmış, 7 saat fazla mesai yapmıştır. Bu işçinin toplam net ücretini hesaplayınız.

ÇÖZÜM: 210.000.000:30 =7.000.000TL. 1 günlük
7.000.000:8 = 875.000TL. 1 saat
875.000x1.5 =1.312.500TL. fazla mesai
1.312.500x7 =9.187.500TL. mesai toplamı
210.000.000+9.187.500=219.187.500TL. net ücret

d. Aylık Memur Maaş Bordrosu

Bu belgede diğerleri gibi her ay düzenlenir. Tek bir farklı yönü ne kadar çok mesai yaparlarsa yapsınlar fazla mesai ücreti alamazlar.

3.HAFTA: SOSYAL SİGORTALAR KURUMUNA AİT BİLDİRİMLER

A. İş Yeri Bildirgesi

İş veren örneği kurumuna hazırlanacak bildirgeyi, sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kurumun ilgili teşkilatına vermekle veya taahhütlü olarak bildirmekle yükümlüdür. İş verene ( SSK) kurumca bildirgenin alındığına dair bir belge verilir veya taahhütlü olarak gönderilir. Bildirgenin verilmemesi veya geç verilmesi halinde kanunda belirtilen hak ve yükümlülükler kalkmaz.

Sigortalı çalıştırılan bir işin veya iş yerinin başka bir iş verene devir olunması halinde de yeni iş veren bildirge vermekle yükümlüdür. Bu işlerde çalışan sigortalıların hak ve yükümlülükleri devam eder. İş yeri bildirgesi iki nüsha düzenlenir. Kurumca iş yerine bir sicil numarası verilir, İş yeri sicil numarası ile birlikte iş yerinin tehlike sınıfı da belirlenir. Kurum ile ilgili yazışmalarda bu sicil numarası kullanılır.

İş yeri bildirgesinde bulunması gereken bilgiler;

•   İş yerinin unvanı ve adresi,
•   Çalıştırılan işçi sayısı,
•   Çalışma konusu,
•   İşçilerin çalışmaya başladığı tarih,
•   İş veren veya iş veren vekilinin adı, soyadı, adresi, imzası,
•   SSK’da bildirgeyi teslim alan memurun adı, soyadı, imzası,
•   Teslim tarihi.

B. Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi

İş verence işe alınan sigortalılar için nüfus cüzdanlarına göre düzenlenecek işe giriş bildirgeleri işe başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kuruma gönderilir. İlk defa işe giriliyorsa 3 tane, tekrar işe giriliyorsa 2 tane düzenlenilir.

Kurum ilk defa sigortalı olacak kişiye sigortalı sicil numarası ve adına düzenlenmiş bir sigorta sicil kartı verir.

Sosyal Sigortalar Prim Oranları Tablosu

SİGORTA KOLLARI     PRİM ORANLARI
   İŞÇİ PAYI   İŞ VEREN PAYI      TOPLAM
İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları     __     %1.5 ile 7     % 1.5 – 7
Analık     __     %1     %1
Hastalık     %5     %6     %11
Malullük Yaşlılık ve Ölüm     %9     %11     %20
TOPLAM     %14    %19 - %25     %33,5 - %39

C.   Dört Aylık Sigorta Primleri Bildirgesi

İşveren dört takvim ayı için çalıştırdığı sigortalıların sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar toplamını, prim ödeme gün sayılarını ve gerekli diğer bilgileri gösteren bu bildirgeyi düzenlemekle ilgili bulunduğu dönemi takip eden ayın sonuna kadar kuruma vermek zorundadır. Sigorta sicil numaraları küçükten büyüğe doğru yazılır. 3. Nüsha olarak düzenlenir. Biri iş yerinde, biri SSK’da diğeri ise sigortalıların görebileceği bir yere asılır.

DÖNEMLER:
1.   DÖNEM: Ocak- Nisan (Mayıs ayının sonuna kadar verilir.)
2.   DÖNEM: Mayıs- Ağustos (Eylül ayının sonuna kadar verilir.)
3.   DÖNEM:Eylül -Aralık (Ocak ayının sonuna kadar verilir.)

4.HAFTA: 1.BÖLGE ÇALIŞMA MÜDÜRLÜĞÜNE AİT BİLDİRİMLER

A.   İşyeri Bildirgesi

İş veren örneği kurumda hazırlanacak bildirgeyi, sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kurumu ilgili teşkilatına vermekte veya taahhütlü göndermekle yükümlüdür.
İşverene bildirgenin alındığına dair bir belge verilir,veya taahhütlü olarak gönderilir.
Bildirgenin verilmemesi veya geç verilmesi bu konuda belirtilen hak ve yükümlülükleri kaldırmaz.

Sigortalı çalıştırılan bir işçinin veya işyerinin başka bir işverene devir olunması halinde de yeni işveren bildirge vermekle yükümlüdür. Bu işlerde çalışan sigortalıların hak ve yükümlülükleri devam eder. İş yeri bildirgesi iki nüsha düzenlenir. Kurumca işyerine bir sicil numarası verilir,işyeri sicil numarası ile birlikte işyerinin tehlike sınıfı da belirlenir. Kurum ile ilgili yazışmalarda bu sicil numarası kullanılır.

İşyeri bildirgesinde bulunması gereken bilgiler ;

•   İşyerinin unvanı ve adresi,
•   Çalıştırılan işçi sayısı,
•   Çalışma konusu,
•   İşçilerin çalışmaya başladığı tarih,
•   Teslim tarihi,
•   İşverenin adı,soyadı,adresi,imzası.

B.   Ek-1 (İşçi Bildirim Listesi)

İşveren iş yerinde sigortalı olarak çalıştırmaya başladığı hizmet erbabını Ek-1 işçi bildirim listesi ile bağlı bulunduğu Bölge Çalışma Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

Bu bildirgede şu bilgiler yer alır;

İş yerinin ;

•   Unvanı,
•   Adresi,
•   Bölge çalışma müdürlüğünde işlem gördüğü dosya no,
•   İş yerinin sigorta sicil numarasına ait bilgiler.

İşçinin;

•   Adı-soyadı,
•   Baba adı,
•   Doğum yeri ve tarihi,
•   İşe giriş tarihi ,
•   Üye olduğu sendika,
•   Bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kuruluşun adı,
•   SSK sicil numarasına ait bilgiler.

C.   EK-2 (İşçi Çıkış Bildirgesi)

Ek-2 olarak hazırlanan işçi çıkış bildirim listesi işten ayrılan işçilerin bildiriminde kullanılır. Bu bildirgede;

İşçinin ;

•   Adı -soyadı,
•   Baba adı,
•   Doğum yeri ve tarihi,
•   Çıkış tarihi,
•   Hizmet aktinin sona ermesi.

İş veren veya vekili ile ilgili bilgiler EK-1 ‘deki gibidir. Tacirin sayılan sorumlulukları dışında iş konusu ile ilgili diğer kuruluşlarda müracaat sorumluluğu vardır .İş kanuna göre iş verenler çalıştırdıkları işçi için iş ve işçi bulma kurumundan işçi çalışma kimlik karnesi almak zorundadırlar.
Ayrıca kara yolları kenarındaki ilan için karayollarından ormanla ilgili yerlerde orman baş müdürlüklerinden,
sağlıkla ilgili iş konularında sağlık müdürlüklerinden izin alınması mecburiyeti vardır.

2. İŞ VE İŞÇİ BULMA KURUMUNA AİT BİLDİRİMLER

A.   İşçi Çalışma ve Kimlik Karnesi

Tacirin sayılan sorumlulukları dışında iş konusu ile ilgili diğer kuruluşlara da müracaat sorumluluğu vardır.
İş kanununa göre iş verenler çalıştırdıkları işçi için iş ve işçi bulma kurumundan işçi çalışma kimlik karnesi almak zorundadırlar.

Ayrıca kara yolları kenarındaki ilan için kara yollarından orman ile ilgili yerlerde orman baş müdürlüklerinden sağlıkla ilgili konularda sağlık müdürlüklerinden izin alınması mecburiyeti vardır.

EKİM AYI

1.HAFTA: BEYANNAMELER

A. KDV Beyannamesi

Mal ve hizmet tesliminde teslimin de alınır. Tacirler mal aldıklarında karşı tarafa KDV adında vergi öderler. Mal ve hizmet sattıklarında ise KDV alırlar. Tacirlerin ödedikleri ve aldıkları KDV arasındaki farkı bir beyanname ile bağlı bulundukları vergi dairesine takip eden ayın 25 ‘ine kadar verdiği beyannameye KDV beyannamesi denir.

B. Muhtasar Beyannamesi

Muhtasar beyanname işveren veya vergi kesintisi yapan diğer kimseler tarafından kesilen vergilerin matrahları ile birlikte toplu olarak vergi dairesine bildirilmesinde kullanılan beyannamedir.

Muhtasar beyanname aylık yada üç aylık dönemler halinde ilgili vergi dairesine verilir .Muhtasar beyanname dönemi takip eden ayın 20 ‘ si akşamına kadar verilir. Örneğin ;1994 yılı Ağustos,Eylül ,Ekim dönemine ait muhtasar beyanname bu dönemi takip eden, 1994 yılı Kasım ayı 20. Gününe kadar ilgili vergi dairesine verilir.
Muhtasar beyannamenin verildiği üç aylık dönemler şöyledir:

1.DÖNEM: Kasım,Aralık,Ocak
2.DÖNEM:Şubat,Mart,Nisan
3.DÖNEM:Mayıs,Haziran,Temmuz
4.DÖNEM:Ağustos,Eylül,Ekim

2.HAFTA : C. GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ
VE EKLERİ

Çeşitli kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde edilen kazançların ve iratların bir araya getirilip toplanmasına ve bu suretle hesaplanan gelirin vergi dairesine bildirilmesine mahsustur .Gelirin takvim yılının her hangi bir bölümünde elde edilmesi beyannamenin yıllık özelliğini değiştirmez. Yıllık gelir vergisi

beyannamesi dönemi takip eden yılın Mart ayı içersinde ilgili vergi dairesine verilir. Hesaplanan gelir vergisi ve fon payı da 3 eşit taksitte ödenir.

1.TAKSİT:MART (beyanname verilmesi süresi için)
2.TAKSİT:HAZİRAN
3.TAKSİT:EYLÜL

D.   EMLAK VERGİSİ BEYANNAMESİ

İşyeri,mesken,depo,fabrika,hastane ,okul vs için doldurulan emlak vergisi beyannamesi beyannameyi dolduran kişiye ait bilgiler, tapu ile ilgili bilgiler bulunur. Emlak vergisi 1.taksidi Mart,Nisan,Mayıs aylarında, 2. taksiti Kasım ayı içinde olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.

3.HAFTA: İŞLETME HESABINA GÖRE DEFTER TUTMA

A. Gider Kısmı Kayıtları

Burada yer alan masrafların ve KDV kaydı,mal alışları ve KDV kayıtları işletme defterinin gider kısmında yer alır. Satın alınan mallar ile hizmetler karşılığında ödenen veya borçlanılan paralar ve işletme ile ilgili diğer bütün giderlerle bunlar için ödenen KDV yer alır.

1.   Masrafların KDV Kaydı

İşletme hesabına göre defter tutulurken yapılan masrafların ve KDV kaydı gider kısmında yer alır

Bunlar;

•   Sayfa numarası,
•   İşlem kayıt sıra numarası,
•   Alınan belgenin tarih ve numarası,
•   Açıklama,
•   Ödenen ücret ve diğer gelirler
•   Satın alınan mal bedeli,
•   İndirilecek KDV,
•   Toplam tutar yer alır.

1.   Mal Alışların KDV Kaydı

İşletme hesabına göre defter tutulurken yapılan mal alışlar ve mal alınırken belirlenen KDV hesaplandıktan sonra bu gider tarafa yazılır.

4.HAFTA:B. GELİR KISMI KAYITLARI

Burada yer alan satışlar (faturalı satışlar,perakende satışlar,) ve KDV kaydı sair kazanç gelirlerin ve KDV kayıtları işletme defterinin gelir kısmında yer alır.
Satın alınan mal bedeli ve yapılan hizmet karşılığı olarak tahsil edilen ve tahsil edilmeyen paralar ile işletme faaliyetlerinden elde edilen diğer bütün gelirler bunlarla ilgili hesaplama KDVleri yer alır.

1.Satışların KDV Kaydı

İşletme hesabı defteri tutulurken yapılan satışlar ve KDV kayıtları gelir tarafında yer alır.

Bunlar ;

•   Sayfa numarası,
•   İşlem kayıt sıra numarası,
•   Verilen belgenin tarih ve numarası,
•   Açıklama ,
•   Alınan ücret ve diğer gelirler,
•   Satılan mal bedeli ,
•   Hesaplanan KDV,
•   Toplam tutar yer alır.

a.   Faturalı Satışlar

Bir mal satıldığında veya hizmet yapıldığında malın tesliminin veya hizmetinin yapıldığının delili olarak bir sevk irsaliyesi düzenlenir. Eğer fatura aynı anda düzenlenmemişse en geç bu irsaliye tarihinden itibaren 10 gün içinde düzenlenmesi gerekir .Bu süre içinde düzenlenmeyen fatura daha sonra düzenlense bile, hiç düzenlenmemiş sayılır.

b. Perakende Satışlar

İkinci sınıf tacirler günlük perakende satışları ile hizmet karşılığı ve sair suretle alınan paraların kayıt etmek üzere perakende satış defteri tutmak zorundadır.

2. Sair Kazanç-Gelirlerin ve KDV Kaydı

Perakende satışların günlük tutarı ile sair işletme hasılatı bu deftere, perakende satış fişleri, makinalı kasaların kayıt meblaları, giriş ve yolcu taşıma biletleri ve diğer belgelere dayanılarak topluca yazıla bilir.

KASIM AYI

1.   HAFTA: C. İŞLETME DEFTERİNDE DÖNEM
SONU İŞLEMLERİ

1. Defterin Toplanması ve Kontrolünün Yapılması

İşletme hesabı esasına göre ticari kazanç bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat ve giderler arasındaki olumlu farktır.

2. Envanter işlemlerinin yapılması

İşletme hesabı esasına göre defter tutanlarda mal alım satımı üzerine iş yapanlardan, mal envanteri çıkarmak zorundadırlar. Envanter bilgileri, yani mevcut malın cinsi, miktarı, fiyatı ve tutarları itibariyle dökümleri defterin son işlem kaydını izlemeyen sayfalarına, işlemlere ilişkin kayıtlara karıştırılmamak üzere yazılabileceği gibi ayrıca bir envanterde tutulabilir. Yani işe başlayan ikinci sınıf bir işletme için envanter defteri tutulmayacaksa işe başlama tarihindeki mal mevcudu defterin baş tarafındaki sayfalarına yazılır .Bundan sonra,işlemlerin kaydına geçilir; fakat envanter bilgileri ile işlem kayıtları birbirine karıştırılmaz.

3. İşletme Hesabı Özetinin Düzenlenmesi

İşletme hesabı özetine aşağıdaki maddeler birer kalemde ayrı ayrı yazılır.

a. Gider Kısmı

•   Dönem başı mal mevcudu,
•   Dönem içinde satın alınan mal,
•   Dönem içinde yapılan işletme ile ilgili masraflar,
•   Varsa dönem karı yazılır.
•   Herhangi bir duran varlık varsa amortismanı yazılır.

a.   Gelir Kısmı

•   Dönem içinde elde edilen hasılat,
•   Diğer gelirler,
•   Dönem sonu mal mevcudu yazılır.
•   Hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için dönem içinde alınan ücret yazılır.
•   Varsa dönem zararı yazılır.

2.HAFTA: İŞE BAŞLAMA

A.   Vergi Dairesi İle İlgili İşlemler

1. İşe Başlama Bildirimi

Madde 153 aşağıda yazılı olan mükelleflerden işe başlayanlar durumu vergi dairesine bildirmek mecburiyetindedirler.

1)   Vergiye tabi ticaret ve sanat erbapları
2)   Serbest meslek erbabı
3)   Kurumlar vergisi mükellefleri
4)   Kollektif ve adi komandit şirketlerin komandite ortakla

Kazançları götürü usulde tespit edilenler ise vergi karnesi almak için vergi dairesine başvurulur.

Tacirler vergi dairesine işe başlama sayılan bir işyeri açmak, ticaret siciline kayıt olmak durumlarında faaliyete başlamadan önce vergi dairesine işe başlama dilekçesiyle başvururlar. Bu dilekçeye ;

1) Dilekçe
2) Nüfus cüzdan sureti
3) İkametgah
4) Kira kontratı
5) Noterden imza sirküleri

Bu belgelere vergi dairesine başvurur, vergi dairesine bir yoklama memuru tarafından iş yerini kontrol ettirir ve şahsa 10 tuşlu bir sicil numarası verir ve şahıs tüm işlemlerini bu numara ile takip eder.

EK: İşe başlama dilekçesi .

İŞE BAŞLAMA DİLEKÇESİ

                              İstanbul, 24.10.2001

Vergi Dairesi Müdürlüğüne
Avcılar

   29.09.2001 tarihinde Avcılar Saray Mah. Yeşil Sok. no:46 ‘da Gül unvanı altında iş yeri açmak istiyorum. Yıllık gelir vergisi, KDV ve Muhtasar sicil numaralarımın verilmesini bilgilerinize arz ederim.

   Gereğinin yapılmasını arz ederim.

                                 Saygılarımla,
                                 Hüsam Canik

Ek: 1) Nüfuz cüzdanı sureti
2) İkametgah
3) İmza Sirküleri (Noterden)
4)Kira Kontratı

NOT: Muhtasar beyannamemi 3 aylık vereceğim.

3.HAFTA: 2. VERGİ LEVHALARININ TASDİKİ

Hesap numarası alan bir şahıs boş bir vergi levhası alır. Adını,soyadını, adresini,vergi numarasını ve vergi dairesine yazar. Ayrıca vergi dairesine hitaben bir dilekçe hazırlar. Gerekli havale yapıldıktan sonra vergi levhası vergi dairesine müdür veya yardımcısı tarafından tasdik edilir. Bu levha işyerinde görülür bir yere asılır. İş yeri bir kaç kat ise her kata vergi levhası fotokopisinin asılması gerekir.

VERGİ DAİRESİNE HİTABEN VERGİ LEVHASI DİLEKÇESİ

                        İstanbul, 08 Ekim 2001

Vergi Dairesi Müdürlüğüne
Avcılar

   Dairenizde 7490015405 sicil numaralı mükellefim. Ekte sunduğum vergi levhamın tasdik edilmesini rica ederim.

                                 Saygılarımla,
Hayriye Aydoğan



EK:1) Adet Vergi Levhası

3. VUK. ‘NA GÖRE DÜENLENMESİ GEREKEN BELGELERİN BASIMI VE TASDİKİ

Gerçek usulde vergilendirilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerden işletmesinin faaliyetleri ile ilgili işlemler defterlere intikal ettirirken ispatlayıcı bir belgeye bağlı kalarak kayıt etmesi gerekir. Bu belgelerin geçerli olabilmesi için ise (fatura ve fatura yerine geçen belgeler kullanılmaya başlanmadan önce) aşağıdaki iki yoldan birisi tercih edilerek işlem yapılır.

a. Bağlı bulunulan vergi dairesinden izin alınarak ilgili belge noterde tasdik ettirilir.
b.   Defterdarlığının anlaşmalı matbaalarında bastırılır.

VERGİ DAİRESİNE HİTABEN BASIM İZİN DİLEKÇESİ

                        İstanbul, 03 Mart 2001

Vergi Dairesi Müdürlüğüne
Avcılar

   Dairenizde 1170016439 sicil nolu mükellefim. Avcılar Vatan Mah. Kiraz Sok. No:42 ‘da açmış olduğum muhasebe bürosu için aşağıda yazılı olan fatura, sevk irsaliyesi, irsaliyeli fatura, perakende satış fişini matbaada bastırmak için basın izin belgesini almak istiyorum.

   Gereğini bilgilerinize arz ederim.

                                 Saygılarımla,
                               Selim Soydan



BELGELER:       1 adet fatura
         5 adet sevk irsaliyesi
      4 Adet irsaliyeli fatura
        3 adet perakende satış fişi

4. ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ KULLANIMI VE BİLDİRİMİ

Perakende satış yapan birinci ve ikinci sınıf tacirler ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorundadır. Ödeme kaydedici cihazlar kullanılmak suretiyle verilen satış fişinde;

•   Satış fişini veren kişi veya kuruluşun adı,soyadı ya da unvanı,
•   Adresi,
•   Bağlı bulunduğu vergi dairesi ve hesap numarası,
•   Satılan malların cinsi,bedeli ve toplamı,
•   Müteselsil fiş numarası,
•   İşlem tarihi,
•   Cihazın onaylandığını gösteren sembol ve cihaz sicil numarasının gösterilmesi gerekir.

Ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorunda olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce vergi dairesine bildirmek ve bunlara ait levhayı tasdik ettirerek işyerlerine asmak mecburiyetindedirler. Her iş günü sonunda mutlaka “Z Raporu” alınması ve saklanması zorunluluğu vardır. Ayrıca her ay sonunda “Z Raporu” alınır.

ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARA AİT İZİN DİLEKÇESİ

                        İstanbul, 03 Mart 2001

Vergi Dairesi Müdürlüğüne
Bağcılar

   Dairenizde 5355178688 sicil nolu mükellefim. Bağcılar Vatan Mah. İnan Sok. No: 32 ‘da açmış olduğum muhasebe bürosu için ödeme kaydedici cihazlara ait levha belgesi almak istiyorum.

   Gereğini bilgilerinize arz ederim.

                                 Saygılarımla,
Özlem Sönmez



EK:1) Yazar kasa fişi
2) 1 Nolu fiş

B. Defterlerin Tasdiki

Tacirler, yasaların göstermiş olduğu defterleri kullanmaya başlamadan önce notere tasdik ettirmek zorundadırlar. Noterler bu defterlerin her sayfasını mühürler, sayfa numaralarını yazar ve en sonuna da kaç sayfadan ibaret olduğunu ve ne amaçla kullanılacağını yazarak tasdik eder.

Tasdik ettirilecek defterler yasal olarak tutulması zorunlu olan defterlerdir.

Tasdik zamanları;

•   Yeni işe başlayanlar, işe başladığı tarihten itibaren bir ay içinde,
•   Öteden beri işe devam etmekte olanlar, defterleri kullanacakları yıldan önceki Aralık ayının sonuna kadar,
•   Hesap dönemleri Maliye Bakanlığınca tespit edilenler, defterleri kullanacakları hesap döneminden önceki yılın son ayına kadar,
•   Onaya bağlı defterlerin dolması halinde, bunları kullanmaya başlamadan önce,
•   Defterlerini gelecek yılda kullanmak isteyenler, hesap yılının ilk ayında,
•   Günlük defter (yevmiye defteri) ayrıca yeni yılın birinci ayının sonuna kadar notere götürülür. Noterce son kaydın altına “GÖRÜLMÜŞTÜR” ifadesi yazılarak, mühürlenir ve imzalanır.

Birinci Sınıf Tacirlerin tutmak zorunda olduğu defterlerden tasdike tabi olanlar;

•   Yevmiye defteri
•   Envanter defteri
•   Günlük kasa defteri
•   Kambiyo senetleri defteri

Defter-i Kebirin tasdik zorunluluğu yoktur. Ancak ticari davalarda geçerli belge olabilmesi için Türk Ticaret Kanunu’na göre tasdik ettirilmiş olma şartı aranır.

İkinci Sınıf Tacirlerin tutmak zorunda olduğu defterlerden tasdike tabi olanlar;

•   İşletme defteri
•   Günlük perakende satış ve hasılat defteri
•   Kambiyo senetleri defteri

Eğer İkinci Sınıf Tacirler ayrıca bir envanter defteri tutarlarsa, bu defteri de tasdik ettirmek zorundadırlar.

Yükümlünün işinin ya da mesleğinin gerektirdiği defterlerden tasdike tabi olanlar;

•   İmalat defteri
•   Hasılat defteri
•   Serbest meslek kazanç defteri
•   Çiftçi işletme defteri

4.HAFTA: C. BELEDİYE İLE İLGİLİ BİLDİRİMLER

2464 Sayılı Kanunla Belediyelere yeni kaynaklar sağlandığından, tacirlere başka sorumluluklar da gelmiştir. Bunlardan bazıları şunlardır:

1. İşyeri Açma İzin Belgesi

Tacirlerin işyeri açmadan önce işyerinin bağlı bulunduğu yerin belediyesine müracaat ederek, işyeri ruhsatı almak mecburiyetindedir. Belediye ruhsata müracaatta bazı belgeler de düzenlenecektir.

2.   Reklam ve İlan Vergisi

Belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yapılan her türlü ilan ve reklamlar vergiye tabidir. İşyeri belediyeden bu vergi için vergi numarası alır. İşletmelerin astıkları tabelalarda bu vergiye tabidir.

3.   Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Alma

Tatil ve milli bayramlarda çalışmak belediyenin iznine bağlıdır. Tatil günü çalışma ruhsatı olmadan işyeri açmak yasaktır.

D. Ticaret Sicil Kaydı

Ticaret sicili, tacirlerin ve üçüncü kişilerin bilmelerinde yarar ve zorunluluk bulunan, tacir ile ticari işletmeye ilişkin bilgi ve kayıtları kapsayan bir devlet sicilidir. Ticaret sicilinin; tacirin hukuki durumunu saptamak, üçüncü kişileri aydınlatmak, açıklık ve tacire ait bazı kazanılmış hakların korunmasına yardımcı olmak gibi değişik amaçları vardır.

Tacirlerle ve ticari işletmelerle ilgili bilgilerin resmi olarak işlenmesi için ticaret sicili kurulmuştur. Ticaret siciline ancak kanunların emrettiği hususlar kayıt ettirilir. Bazı durumlarda geçici kayıt yapılır. Üç ay içerisinde mahkemeye başvurduklarını ve aralarında anlaştıklarını kanıtlamazsa, geçici kayıt silinir.

E.   Mesleki Oda ve Birliklere Kayıt

Tacirler meslek gruplarına göre çeşitli meslek kuruluşlarına karşı sorumlulukları vardır. Aynı zamanda işletme sahiplerinin mensup oldukları meslek kuruluşlarına üye olma koşulu aranır.

ÖRNEĞİN; Doktorlar................................ Türk Tabipler Birliği Odasına
Mimarlar................................... Mimarlar Odasına
Mühendisler.............................. Mühendisler Odasına
Eczacılar................................... Eczacılar Odasına
vb. örneklerini çoğaltabiliriz.

İşyeri açıldığı tarihten itibaren bir ay çerisinde ilgili meslek kuruluşuna kayıt olmak zorundadır.

Tacirler ayrıca, ticari faaliyetlerinden dolayı Ticaret Odasına ve Türkiye Ticaret Odaları Birliğine üye olabilirler. Bu odalar üyelerinin yasalar karşısında haklarını korumak ve mensuplarını işletme faaliyetlerinde onlara yardımcı olmak üzere her türlü tedbiri alırlar. Üyelerde, meslek kuruluşlarından üye olma sıfatıyla üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmelerini isterler. Tacirler ayrıca iştigal konuları ile Borsa ve Borsalar Birliğinin de üyesi olabilirler.

F. Bağ-Kur’a Müracaat

T.C. Anayasası “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir” ilkesini benimsemiştir. Türkiye’de memurların sosyal güvenlik kurumu Emekli Sandığı, işçilerin sosyal güvenlik kurumu ise Sosyal Sigortalar Kurumudur.

1.   Giriş Formunun Düzenlenmesi

Bağ-Kur Kanununun 24. Maddesine göre sigortalı sayılanların tamamı Bağ-Kur’a kayıt olmak zorundadır. Bu kanuna göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içinde kuruma başvurarak, kurumca hazırlanan giriş bildirgesini doldurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Bu konuda meslek kuruluşları, vergi daireleri, belediyeler Bağ-Kur’a yardımcı olurlar. Bu süre içerisinde başvuruda bulunmayanlar kurumca otomatik olarak kayıt ve tescil edilirler. Sigortalı Bağ-kur’dan bir giriş bildirgesi alıp doldurduktan sonra Bağ-Kur’a vermekle giriş işlemi yapılmış olur.

2.   Basamak Seçme

Sigortalı sigortalılığının başladığı tarihte 50. madde belirtilen aylık gelir basamaklarından dilediğini seçer ve en geç üç ay içine kuruma vereceği giriş bildirgesi veya dilekçesinde yazılı olarak bildirirler. Sigortalının ödeyeceği primler ve bağlanacak aylıkların hesabında tespit edilen basamak göstergeleri her yıl bütçe kanunu ile kabul edilen kat sayı ile çarpılması suretiyle bulunacak tutarlar esas alınır.

3.   Basamak Yükseltme

İlk beş basamakta, basamak yükseltme her yıl sonunda kurum tarafından sigortalının isteğine bırakılmaksızın kendiliğinden yapılır. Altıncı basamaktan sonra ise bulunduğu basamakta iki tam yılını doldurmadıkça yazılı talepte bulunmadıkça ve sıra dışında basamak yükseltilemez.

4. Bağ-Kur Primlerinin Ödenmesi

Sigortalı prim borçlarını ilgili ayın sonuna kadar kuruma ödemek zorundadır. Primler süresi içinde tam ödenmezse, ödenmeyen kısmına sürenin bittiği tarihten başlayarak kanunla belirtilen gecikme zammı ödenir. Gecikme zammı, sadece prim alacaklarına uygulanır ve borç ödeninceye kadar devam eder. Dava ve icra soruşturması başlamış olsa bile primlerin ödenmemiş kısmı için gecikme zammı tahsil edilir.

ARALIK AYI

1.   HAFTA: TİCARİ BELGELER

A.   Alışveriş Belgeleri

1.   FATURA

Satılan bir mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere malı satana veya işi yapana tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir belgedir.
Fatura en az iki nüsha düzenlenir. Bunlardan bir nüsha alıcıya verilir. Diğer nüshaları işletmede kalır. Alıcının söz konusu faturadan doğan borcunu fatura düzenlendiği anda ödenmesi durumunda kesilen faturaya “kapalı fatura” denir. Fatura bedelinin faturanın düzenlendiği anda ödenmeyip, sonradan ödenmesi durumunda kesilen fatura da “açık fatura” olarak adlandırılır. Bir faturanın kapalı veya açık olduğunu gösteren unsur faturayı düzenleyenin kaşesinin veya imzasının fatura üzerinde bulunduğu yerdir. Kapalı faturada imza ve kaşe alttadır. Açık faturada ise, imza üsttedir.

Faturanın çeşitleri;

•   Bayağı fatura,
•   Gönderme fatura,
•   Orijinal fatura,
•   Genel fatura,
•   Geçici fatura,
•   Alacak fatura,
•   Komisyoncu alış fatura,
•   Komisyoncu satış fatura,

2.   İRSALİYE

Bir malın satış ya da nakil edilmesi ile ilgili bilgilerin bulunduğu belgedir. İkiye ayrılırlar;

a)Sevk İrsaliyesi: Malın teslim edildiğinde veya satışı sırasında fatura kesilmeden önce satış anında sevk irsaliyesi düzenlenir.

b)Taşıma İrsaliyesi: Malı nakleden gerçek veya tüzel kişi nakliyecilerinin hazırladıkları belgedir. Bu belgede sürücü ve taşıt ile ilgili bilgiler yer alır.

3.   İRSALİYELİ FATURA

Bazı işletmeler fatura kesmek zorunluluğundadırlar. Fatura kesmeden önce malın satışı yada teslimi sırasında irsaliye kesme zorunluluğu vardır. İşte bu iki işi bir arada yapan işletmeler irsaliyeli fatura düzenlerler.

4. KASA FİŞİ, PERAKENDE SATIŞ FİŞİ

Yazar kasa yani ödeme kaydedici cihaz kullanmayan perakende satış yapan işletmeler kasa fişi kullanırlar.

Ödeme kaydedici cihaz kullanmayan işletmeler fatura vermek zorunda olmadıkları zamanda perakende satış fişi düzenlerler. İki nüsha düzenlenir. Aslı müşteriye, sureti de işletmede kalır.

Kasa fişleri, tahsil ve tediye olarak ikiye ayrılır;

Kasa tahsil fişi: İşletmenin kasasına giren paraların ne amaçla alındığı ve hangi hesaplara alacak kayıt edileceğini belirleyen bir belgedir.

Kasa tediye fişi: İşletmenin kasasından çıkan paraların ne amaçla ödendiğini ve hangi hesaplara borç kayıt edileceğini belirleyen bir belgedir.

2. HAFTA: 5.GİDER PUSULASI

1.ve 2. Sınıf tacirlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin ;

a)   Götürü usulüyle vergi veren serbest meslek kazancı sahibine,
b)   Götürü usulüyle vergi veren tüccara,
c)   Vergiden muaf esnafa işletmesine ait yaptırdığı iş veya işletmesine mal aldığı zaman bir makbuz düzenler buna “gider pusulası” denir.

Gider pusulası iki nüsha tanzim edilerek bir nüshası işi yapana veya satana verilir. Gider pusulalarını işi yapan veya malı teslim eden imza eder. Gider pusulalarında Katma Değer Vergisi gösterilemez.

6. SERBEST MESLEK MAKBUZU

Serbest meslek erbabının, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için düzenlemekle mükellef oldukları fatura hükmündeki belgedir.

Serbest meslek makbuzunda en az aşağıdaki bilgiler bulunur;

a.)   Makbuzu verenin adı, soyadı, unvanı, adresi, vergi dairesi hesap numarası,
b.)   Müşterinin adı, soyadı,adresi varsa vergi dairesi, unvanı, hesap numarası,
c.)   Alınan paranın miktarı (KDV belirtilir) ,
d.)   Makbuzun düzenlenme tarihi,
e.)   Seri ve sıra numarası,
f.)   Makbuzu kesenin imzası.

7. MÜSTAHSİL MAKBUZU

Fatura vermek zorunda olmayan veya vergiden muaf çiftçilerin sattıkları zirai ve hayvansal ürünler için her hangi bir belge vermezler. Söz konusu kişilerden zirai ve hayvansal ürün almak durumunda olan işletmeler daha önceden müstahsil makbuzu bastırarak işletmelerinde bulundururlar. Her hangi bir zirai ve hayvansal ürün alımları olduğunda daha önceden bastırılmış oldukları müstahsil makbuzu düzenlerler.

Müstahsil makbuzu; 1.ve 2. Sınıf tacirlerle defter tutmak zorunda olan çiftçilerin, götürü usulde tabi veya vergiden muaf çiftçilerin satın aldıkları malları ve bedellerini gösteren fatura yerini geçen bir belgedir.

3.HAFTA: 8. YAZAR KASA GÜNLÜK Z RAPORLARI

Bilindiği gibi, ödeme kaydedici cihazlarda yer alan ve vergi matrahının tayinine esas olan bilgiler, rulolarda ve günlük kapanış fişinin (Z raporunun) alınması ile mali hafızada kayıt altına alınmaktadır. Günlük kapanış fişleri (Z raporu )bir işgünü içerisinde cihaz kullanmak suretiyle yapılan satışlara ilişkin bilgiler elde edilen hasılatı, tahsil olunan katma değer vergisini ayrıntılı olarak veren müteselsil sıra numarası taşıyan bir rapordur.

9. MALİ BELLEK RAPORU “KÜMÜLE RAPOR”

Yazar kasa kullanan ve perakende satış yapan işletmeler işe başladıkları tarihten itibaren mali bellek raporunu çıkardıkları güne kadar yaptıkları satışları gösteren rapordur.

Ay sonlarında işletme tarafından ödeme kaydedici cihazdan bir aylık satış ve KDV tutarlarını gösteren rapordur.

ÖRNEĞİN; 1995’te iş yeri açan ve 1997’de mali bellek raporunu çıkartan kişi 1995 yılından başlayarak son güne kadar yaptığı bütün satışları görür.

10.ADİSYON

Adisyon; lokanta, kafeterya, pastane vb. gibi masada servis yapılan hizmet işlerinde kullanılan bir belgedir.

Söz konusu hizmet işletmeleri, müşterilerine verdikleri hizmet ile düzenlenme saatini yazdıkları ve müşterilerin masasına koydukları adisyonu iki nüsha olarak düzenlemek zorundadırlar. Adisyonun bir nüshası fatura perakende satış fişi veya kasa fişi ile müşteriye verilir. Diğer nüshası işletmede kalır. Söz konusu hizmet işletmelerinin şehirler arası yollar üzerinde çalıştıkları lokanta ve gazinolarda adisyon kullanacaklardır.

11. GİRİŞ VE YOLCU TAŞIMA BİLETLERİ

Bilet ile girilen yerler (sinema,tiyatro vb.) ile yolcu taşıma işleri için ödenen ücretin karşılığında tesis veya seyahat işletmesi tarafından düzenlenen ticari belgelerdir. Giriş ve yolcu taşıma biletleri en az iki nüsha düzenlenir. Asıl nüsha müşteriye verilir.

Giriş ve yolcu taşıma biletleri üzerinde, düzenlenmesi esnasında gereken bilgiler varsa, gereken bilgiler mürekkepli kalemle veya kopya kurşun kalemle yazılır.

12. GÜNLÜK MÜŞTERİ LİSTELERİ, YOLCU LİSTELERİ

Günlük müşteri listesi ; konaklama yerleri (otel,motel vb.) işletmelerince düzenlenen tesisin odalarını,bölümlerini ve yatak planlarını gösteren bir belgedir .Yolcu listesi; şehirler arası yolcu taşımacılığı yapanlardan, bileti kesmek zorunda olanlar tarafından düzenlenen taşıtların her seferi için yolcuların taşıta oturma yerlerini planlı şekilde gösteren bir belgedir.

4.HAFTA: B. SENETLER

1. Bono

Bono ülkemizde çok kullanılan kambiyo senetlerindendir. Ticari hayatta bonodan kısa vadeli kredi, ispat ve teminat vasıtası olarak yararlanılmaktadır. Bononun diğer adı emre muharrer senettir .Bu deyim iki anlamı gelmektedir. Bono kıymetli evrağın tedavül şekillerinden birisini gösterdiği gibi, ikinci olarak ta kambiyo senetlerinden özel bir tip olan kıymetli evrak türünü göstermektedir. Bu karışıklığın düzelmesi için uygulamada bono denmektedir. Bono borçlu tarafından alacaklıya hitaben tanzim edilir.

Bonoda bulunması gereken unsurlar;

•   Emre yazılı senet veya bono kelimesi,
•   Vade veya ödeme tarihi,
•   Ödeme yeri,
•   Kime veya kimin emrine ödeneceği,
•   Senedin düzenlendiği yer ve tarih,
•   Kayıtsız,şartsız bir ödeme vadi.

2. Çek

Önceden bankaya yatırılan para veya bankada açılan kredinin tamamının veya bir kısmının kendi veya başkası adına hemen ödenmesi için bankaya yatırılan bir ödeme emridir. Çeklerde vade yoktur. Görüldüğünde ödenme mecburiyetindedir. Karşılıksız çek düzenlemek yani bankada paranın olmadığı veya kredinin olmadığı zaman çek düzenlemek yasaktır.

Çekte bulunması gereken hususlar;

•   Çek kelimesi,
•   Ödeyecek banka,
•   Ödenecek para miktarı,
•   Ödenecek kimsenin adı soyadı,
•   Ödemenin yapılacağı yer,
•   Çekin düzenlendiği yer ve tarih,
•   Çeki düzenleyenin adı ,soyadı,imzası.

C. Bordrolar

1. Aylık Ücret Bordrosu

Ücret bordrosu çalışanları ücretlerinin dökümünü ayrıntılı olarak gösteren cetveldir.

İşverenler her ay ödedikleri ücretler için ücret bordrosu düzenlemektedirler. Gelir Vergisi Kanunu’na göre vergiden muaf olan ücretlerin götürü ücret üzerinden vergiye tabi hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri için bordro tutulmaz.

Ücret bordrolarında en az aşağıdaki bilgiler yazılır;

•   Hizmet erbabının soyadı,adı,ücretin alındığına dair imzası vs.
•   Varsa vergi karnesinin tarih ve numarası,
•   Birim ücreti (aylık,haftalık,günlük,saat veya parça başı ücreti),
•   Çalışma süresi veya ücretin ilgili olduğu süre,
•   Ücret üzerinden hesaplanan kesintilerin tutarı.

Bordroların hangi aya ait olduğu baş tarafında gösterilir .Bir aya ait bordro ertesi ayın 20.gününe kadar hazırlanıp tarihlendilerek, işyerinin sahibi veya müdürü ile bordroyu tanzim eden memur tarafından imzalanır.

İşverenler her ay ödedikleri ücretlere ücret hesap pusulası verirler. Ücret hesap pusulası ücret bordrosu özeti niteliğindedir.

OCAK AYI:

1. HAFTA: BİRİNCİ SINIF TACİRLER

A. Birinci Sınıf Tacir Olabilmenin Hususları

•    Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 22.000.000.000TL.veya satışlarının tutarı 27.000.000.000TL.‘yi aşanlar;

•   Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 11.000.000.000TL.‘yi aşanlar;

•   Bir ve İki numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde iki numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 22.000.000.000TL.‘yi aşanlar;

•   Her türlü ticaret şirketleri (Adi şirketler iştigal nevileri yukarıdaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabiidir.);

•   Kurumlar vergisine tabii olan diğer tüzel kişiler (Bunlardan işlerinin icabı bilanço esasına göre defter tutmalarına imkan veya lüzum görülmeyenlerin,işletme hesabına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilir.);

•   İhtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler;

•   İkinci sınıf işletmelerden kendi istekleri ile birinci sınıfa geçenler ve bilanço esasına göre defter tutanlar.

    B. Birinci Sınıf Tacirlerin Tutacakları Defterler

   1. Yevmiye defteri: Bir işletmede para ile ifade edilmiş değerlerin maddeler halinde tarih sırası ile bir kayıt düzeni halinde yazıldığı defter yevmiye defteridir. Ciltli ve sayfaları sıra numaralıdır. Yevmiye maddeleri sıra ile yazılır. Açılış maddesi defterin birinci maddesi olarak kaydedilir. Dönem sonuna kadar maddeler birbirini takip eder. Bir yevmiye maddesi açılış çizgisiyle başlar, kapanış çizgisiyle biter. Yevmiye maddesinde kapanış çizgisi bir sonraki maddenin açılış çizgisidir. Yevmiye maddesinde açıklamada vardır. Satır atlanmaz. Eğer boş satır varsa iptal edilir.

Yevmiye defterinde;

- Yevmiye madde numarası,
- Defter-i Kebir bağlantı sütunu olup, hesapların defter-i kebirde yazılı olduğu sayfa numarası,
- Borçlu hesapların başlangıç hizalama çizgisi,
- Alacaklı hesapların başlangıç hizalama çizgisi,
- 5 nolu çizgiler arasında yevmiye maddesi aralık verip bu aralıkta işlemin tarihi,
- Müfredat sütunu olup, yardımcı defterlerin tutarları,
- Borç sütunu olup, borçlu hesapların tutarı,
- Alacak sütunu olup, alacaklı hesapların tutarı bulunur.

2.   HAFTA: 2.DEFTER-İ KEBİR

Yevmiye defterine kaydedilmiş olan çeşitli hesaplar için tek tek büyük defter kaydı yapılır. Büyük defter ciltli ve karşılıklı sıra numaralı olur. Yevmiye defterinde yazılmış olan hesaplar belirli sıra halinde büyük deftere geçirilir.

Defter-i kebirde;
- Hesap işlemi,
- İşlem tarihi,
- İşlemin yevmiye madde numarası,
- İşlemin açıklaması,
-   Hesabın borçlu ve alacaklı rakamları ile borçlu ve alacaklı rakamların toplamları, yer alır.

3.   Günlük Kasa Defteri

İşletmenin günlük kasa ile ilgili günü gününe yazılmış olduğu bir defterdir. Günlük kasa defterinin sayfaları ciltli ve karşılıklıdır. Sol tarafa bir gün önceden devir , o gün yapılan tahsilat, sağ tarafa ise o gün içinde yapılan ödemeler yazılır. Sayfanın sonunda o günün kasa mevcutları bulunur ve ertesi güne devir yazılarak yeniden işlemlere başlanır.

Günlük kasa defterinde;
- Günün tarihi,
- Tahsilatlar için kendi içinde, ödemeler içinde verilecek olan sıra numarası,
- Tahsilatlar ve ödemelerin açıklanması ile ilgili sütun,
- Günlük tahsilatları ayrıntılı olarak gösteren sütun,
- Günlük ödemelere ayrıntılı olarak gösteren sütun,
- Günlük ödemeler toplamını gösteren sütun, yer alır.

4.   Envanter ve Bilanço Defteri:

Genellikle hesap dönemi sonlarında çıkarılan envanterin ve bilançonun kayıt edildiği defterdir.

Envanter defteri yevmiye defteri ve defter-i kebir gibi bir hesap dönemi içinde her gün veya her işlem olduğunda kullanılan bir defter değildir. Envanter defteri işe yeni başlama da bir defa ve daha sonrada yıl sonlarında yazılan bir defterdir. İşletmeler işe yeni başlamada, açılış bilançolarını envanter defterine kayıt ederler. Daha sonra her hesap döneminin sonundaki envanterleri kayıt edilir. Yani işletmenin mevcutları, alacakları ve borçları ayrıntılı bir şekilde yazılır. Envanter dökümünden sonrada dönem sonu bilançosu envanter defterinin takip eden sayfalarına karşılıklı olarak yazılır. İşte öteden beri işletmeler envanter defterini sadece envanter dökümünü ve dönem sonu bilançosunu yazarlar.

Envanter ve bilanço defterinde;
- Sayfa no,
- Sıra no,
- Mevcutların, alacakların, borçların cinsleri, miktar ve birim değerleri,
- Miktar ve birim değerlerin çarpımı,
- Hesapların toplam değeri, yer alır.

5) Kambiyo Senetleri Defteri: Vergi usul kanununa eklenen Mükerrer 196. madde ile kambiyo senetleri defteri tutulması mecburiyeti getirilmiştir. Kambiyo senetleri defteri tutulması zorunluluğu getiren madde hükmünde de belirtildiği üzere, defterin bir tarafına işletmenin alacakları için işletme lehine düzenlenen veya işletmeye ciro edilen bono, poliçe, çek vb. kambiyo senetleri, düzenleme veya ciro tarihlerinden itibaren en geç 10 gün içinde kayıt edilebilir.

Kambiyo senetleri defterinin sol tarafına, mükellefin alacakları için düzenlediği bono, poliçe ve çeklere ilişkin olarak en az aşağıdaki bilgiler kayıt edilir.
- Defter kayıt sıra no,
- Yevmiye, işletme veya serbest meslek kazanç defterine kayıt tarih ve sıra numarası,
- Kambiyo senedinin nevi varsa seri ve sıra numarası,
- Tutarı,
- Düzenlenme tarihi,
- Vadesi,
- Borçlunun adı-soyadı varsa vergi dairesi ve hesap numarası,
- Kambiyo senedinin borçludan başkası tarafından işletmeye ciro edilmesi halinde ciro tarihi ve işletmeye ciro edenin adı-soyadı, varsa vergi dairesi ve hesap numarası
- Kambiyo senedinin başkalarına devri halinde devir alanın adı-soyadı, varsa vergi dairesi ve hesap numarası, tahsil halinde tahsil tarihi, yer alır.

Defterin sağ tarafına ise, yalnızca işletme tarafından tanzim olunarak alacaklılara verilen, yani borçlusu işletme olan kambiyo senetleri kaydedilecek; defterin sol tarafında kayıtlı olup, işletme tarafından, alacaklılara ciro edilen kambiyo senetleri için bu sayfaya ayrı kayıt yapılmayacaktır. Defterin sağ tarafında, işletmenin borçları için verdiği bono, poliçe ve çeklere ilişkin olarak şu bilgiler yer alacaktır.
- Defter kayıt sıra numarası,
- Yevmiye, işletme veya serbest meslek kazanç defterine kayıt tarihi ve sıra numarası,
- Kambiyo senedinin nevi varsa seri ve sıra numarası,
- Tutarı,
- Düzenlenme tarihi,
- Vadesi,
- Alacaklının adı-soyadı varsa vergi dairesi ve hesap numarası, yer alır.

6)   İmalat Defteri

Devamlı olarak imalat işiyle uğraşan birinci sınıf tacirlerin bilanço esasına göre tutmaları gereken defterlerden birisidir.

7) Karar Defteri ( Şirketler ve kooperatiflerde )

Karizmatik

Damga Vergisi Defteri
Birinci sınıf tacirlerin kullandığı defterler arasındadır.

ŞUBAT AYI

2.   HAFTA: TEK DÜZEN HESAP PLANINA GÖRE
HESAPLARIN İNCELENMESİ VE MUHASEBE
KAYITLARI

A)   Kasa ve Bankalar

1. Kasa Hesabı

Bu hesap işletmenin elinde bulunan ulusal ve yabancı paraların TL. Karşılığının işlenmesi için kullanılır. Tahsil olunan para tutarları hesaba Borç , ödemelerde Alacak kaydedilir. Hesabın borç kalanı işletmenin elinde olan para miktarını gösterir. Hesap daima borç kalanı verir veya kalan vermez. Kasa hesabı hiçbir zaman alacak kalanı vermez.

Örnek: 01.03.2001‘de 45.000.000 TL.‘lık mal satılıyor.Bedel nakit ödeniyor.


100. KASA HS              45.000.000-
   600. YURTİÇİ SATIŞLAR HS            38.461.538.-
      391 HES KDV                6.538.462.-
Mal Satışı



2. Bankalar Hesabı

Yurtiçi ve yurtdışı banka ve benzeri finans kurumlarına yatırılan ve çekilen paraların izlendiği hesaptır. Bankaya yatırılan mevduatı arttıran paralar hesaba Borç , çekilen tutarlar ve mevduatı azaltan paralar hesaba Alacak kaydedilir. Hesabın borç kalanı bankadaki para miktarını gösterir.

Örnek: İşletme 100.000.000 TL.’ lik mal alıyor. Bedeli bankadaki hesaptan ödeniyor.


153. TİCARİ MALLAR HS.           72.000.000
191 İND.KDV.                 18.000.000
   102. BANKALAR HS.              100.000.000-

Mal Alımı


3.   HAFTA: HİSSE SENETLERİ VE TAHVİLLER

1. Hisse Senetleri Hesabı

İşletmenin satın aldığı ve geçici bir süre elde tutulan hisse senetlerinin kaydedildiği hesaptır. Alınan hisse senetleri alış değerleri ile hesaba Borç , satılan hisse senetleri yine alış değerleri ile hesaba Alacak kaydedilir. Alış değerleri ile satış değerleri arasındaki fark Kâr ise “645 Menkul Kıymet Satış Kârı” hesabına alacak ; zarar ise “655 Menkul Kıymet Satış Zararı” hesabına borç kaydedilir.


Örnek:25.01.2001’ de işletme nakit fazlasını değerlendirmek üzere bir şirketin 1.000.000 TL.’lık hisse senetlerinden 600 adet satın alıyor.


110. HİSSE SENETLERİ HS.        600.000.000-

   100. KASA HS.                 600.000.000-

800 Adet 1.000.000 TL.‘lık Hisse Senedi Alımı


2.   Tahviller

1)   Özel Kesim Tahvil,Senet ve Bonoları Hs: Özel kesime ait satın alınan tahvil,senet ve bonoların izlendiği hesaptır. Tahvil,senet ve bonolar satın alındığında hesaba Borç , satıldığında hesaba Alacak kaydedilir.

2)   Kamu Kesimi Tahvil,Senet ve Bonoları Hs: Kamu kesimine ait satın alınan tahvil,senet ve bonoların izlendiği hesaptır. Bu değerler satın alındığında hesaba Borç , satıldığında hesaba Alacak kaydedilir.

   NOT: Tahvil alan kişi ya da kurumlar tahvili çıkaran şirkete borç para vermiş olduklarından faiz geliri elde ederler. Bu gelir “642 Faiz Gelirleri Hs.”nda izlenir.

Örnek: 05.03.2001’de 150.000.000 TL.’lık Güz Şti.’ne ait tahvil alınıyor. Bedel nakit ödeniyor.


111.Ö.K.T.S.ve BONOLARI HS.          150.000.000-

   100. KASA HS.           150.000.000-

Özel Kesim Tahvil Satın Alınıyor.


4. HAFTA: TİCARİ ALACAKLAR

120 Alıcılar Hs

İşletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senetsiz alacakların izlendiği hesaptır. Vadesi bir yıla kadar olan veresiye alacaklar kısa vadeli alıcılar hesabında , vadesi bir yıldan fazla olan veresiye alacaklar uzun vadeli “220. Alıcılar Hs.“nda izlenir. Senetsiz alacak meydana geldiğinde hesaba Borç , müşteri borcunu nakit,çek,senet vb. ödediğinde ya da malı iade ettiğinde hesaba Alacak kaydedilir. Hesabın borç kalanı müşterilerin bize yani işletmeye borcunu gösterir.

NOT: Müşteri aldığı malı herhangi bir nedenle iade ettiğinde “610. Satıştan İadeler Hs.“na borç kaydedilir.


Örnek: 07.02.2001‘de işletme müşteri Ali Açık’a 20.000.000 TL.‘lık , Kamil Kapalı’ya 30.000.000 TL.‘lık malı veresiye olarak satıyor.

120. ALICILAR HS.     50.000.000-
   Ali Açık    20.000.000
   Kamil Kapalı   30.000.000
     600 YURTİÇİ SATIŞLAR HS.        42.735.042.-
     391 HES KDV                  7.264.958.-
Mal Satışı


121. Alacak Senetleri Hs

İşletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senetli alacakların takip edildiği hesaptır. Vadesi bir yıla kadar olan alacak kısa vadeli “121. Alacak Senetleri Hs.’nda , vadesi bir yıldan fazla olan alacak uzun vadeli “221. Alacak Senetleri Hs.’nda takip edilir. Alacak senedi tutarı bu hesaba Borç , alacak senedi tahsil edildiğinde ciro veya iade edildiğinde hesaba Alacak kaydedilir. Hesabın borç kalanı senetli alacakları gösterir.

Örnek: 05.05.2001’de işletme 600.000.000 TL.’lık mal satmış. 450.000.000TL.’sı nakit kalan için altı ay vadeli senet alınmıştır.

100. KASA HS.              450.000.000-
121. ALACAK SENETLERİ HS.        150.000.000-
   600 YURTİÇİ SATIŞLAR HS.           512.820.512.-
      391 HES KDV                 87.179.488.-
Mal Satışı.


MART AYI

1.   HAFTA: D. STOKLAR
1.   Değerleme
a.   Gerçek Maliyet Yöntemi

Değişik tarihlerde alınan ilk madde ve malzemeler fiyatlarına göre ambarda ayrı ayrı yerlere depolanır. Üretime gönderilen hammadde hangi partiden alınmış ise o partinin maliyeti mamul maddeye yansıtılır. Dönem sonunda elde kalan stoklar hangi partinin malzemesi ise o partinin maliyeti ile değerlendirilir.

b. FİFO Yöntemi (İlk Giren İlk Çıkar)

Bu yöntemle üretime verilmek üzere ambardan çekilen ilk madde ve malzemelerin ilk alınan partiden olmasına dikkat edilir , başka bir deyişle ilk alınan malzemenin ambardan çıkan ilk malzeme olduğu düşünülerek işlemler buna göre yapılır. Dolayısıyla ambardan hammadde çıkışları alınış tarihlerine göre yapılır.

c. LİFO Yöntemi (Son Giren İlk Çıkar)

Üretime verilmek üzere ambardan çekilen hammaddeler çıkış tarihinde ambara son giren partiden gönderilir. Bu yöntem FİFO yönteminin tam tersi olarak çalışır. LİFO yönteminde de alınış tarihine göre işlemler yapılır.

c.   Ortalama Maliyet Yöntemi

Üretime gönderilen hammaddelerin hangi partiye ait olarak gönderildiği her zaman bilinmeyebilir. Bu durumda ortalama maliyet yöntemi kullanılır. Bu yöntemde ambara giren hammaddelerin toplam parasal tutarı fiyat toplamına bölünerek ortalama bir fiyat elde edilir. Üretime verilen ve stokta kalan hammaddeler bu fiyatla değerlendirilir. Bu yöntemle maliyet iki türlü hesaplanır;

1) Tartılı Ortalama

Ortalama maliyet yönteminde açıklandığı gibi hesaplanan maliyet fiyatı (ortalama fiyat) o dönem ya da bir sonraki dönem üretime gönderilen hammaddelere uygulanır.
   Hammaddelerin Toplam Parasal Tutarı/Miktar Toplamı=Ortalama Maliyet


2) Hareketli Ortalama Yöntemi

Her yeni hammadde alımında yeni bir ortalama maliyet hesaplanır. Bir sonraki hammadde alımına kadar üretime verilen (ambardan çıkan) hammaddelerin birim fiyatı hareketli ortalama metoduna göre hesaplanan birim fiyattır. Başka bir deyişle hareketli ortalamada her yeni hammadde alımında ortalama fiyat değişir.

2.   HAFTA: e. Vergi Usûl Kanunu‘na Göre Değerleme

Bu değerleme şöyledir:
•   HAS MALİYET : Gerçek maliyet