ZORUNLU DEFTERLER
1-Türk Ticaret Kanunu yönünden tutulması zorunlu defterler:
a)YEVMİYE DEFTERİ
Yevmiye defteri ,kayda geçirilmesi icabeden muameleleri vesikalardan çıkararak tarih sırasıyla ve “MADDE” halinde tertipli olarak yazmaya mahsus defterlerdir.(TTK. 70)Kayıtların temeli ve muhasebenin toplanış kaynağı olduğundan , kanunlarda önemli görülmüş ve düzenlenmesine itina gösterilmiştir.
GÜNLÜK DEFTER olarak da tanımlanır.
Yevmiye maddelerinin en az aşağıdaki bilgileri ihtiva etmesi şarttır.
—Madde sıra numarası,
(Makine ile tutulan muhasebelerde mecburi değildir.)
—Tarih,
— Borçlu hesap, (toplayıcı hesaplar kullanıldığı tak¬dirde nihaî yardımcı hesabın isminin tasrihi şarttır.)
— Alacaklı hesap, (toplayıcı hesaplar kullanıldığı tak¬dirde nihaî yardımcı hesabın isminin tasrihi şarttır.)
— Meblağ, (yardımcı hesaplara taksim edilenler, iza¬hat sütununda gösterilmek şarttır.)
— Her kaydın dayandığı vesikaların nev'i ve varsa tarih ve numaraları,
Bu defter, borç alacak, izahat, fiş numarası, yevmiye defteri madde numarası, defteri kebir sayfa numarası ve tarih kayıtlarının yazılmasına imkân verecek şekilde ter¬tip edilir.
Nakden yapılan işlemler için TAHSİL ve TEDÎYE, mah¬suben yapılan işlemler için MAHSUP fişi kullanılır.
Günlük işlemleri ihtiva eden bu fişler, yevmiye defte¬rine aşağıda belirtilen şekilde kaydedilir.
— Bir günlük muamelelere ait fişler önce türlerine gö¬re, ayırıma tabi tutulduktan sonra, muhasebe planındaki  en küçük hesaptan başlamak üzere yevmiye defterine tahsil, tediye ve mahsup fişi sırasına göre kaydedilir.
İş hacminin genişliği, işlemlerin bir yevmiye defterine kaydına imkân vermediği durumda tek ve. cilt günler veya / tek ve çift aylar için ayrı ayrı yevmiye defteri kullanılabilir.
İş yılı bittiği halde, defter dolmamışsa, gelecek yıl iş¬lemlerinin kaydında kullanılabilir.
Yevmiye defterinin , borç ve alacak toplamlarının bir¬birine eşit olması gerekir.
Her iş yılı sonunda kat'i mizanın çıkarılmasını müte¬akip kat'i mizan bakiyeleri esas alınmak ve borç bakiyesi veren hesaplar ALACAK, alacak bakiyesi veren hesaplar BORÇ kaydedilmek üzere, bir mahsup fişi düzenlenerek yevmiye defterinin sonuna kapanış maddesi kaydedilir. Yeni iş yılında yevmiye defterinin ilk maddesine kat'i mi¬zan bakiyeleri yazılır.
Yevmiye defteri ciltli ve sayfaları müteselsil sıra nu¬maralı olur. İşleri ciltli yevmiye defteri tutulmasına imkan vermeyecek derecede geniş olan büyük mali, sınai ve ticarî müesseselerin mütaharrik yapraklı yevmiye defteri kullanmalarına   Maliye    Bakanlığınca   müsaade    olunabilir. (VUK. 183)
Yevmiye defteri yeni senenin en geç Ocak ayı sonuna j kadar Notere ibraz edilip son kaydın altına Noterce (gö¬rülmüştür) sözü yazılarak mühür ve imza ile tasdik ettiril¬mek şarttır.     b. DEFTERİ KEBİR
Defteri kebir, yevmiye defterine geçirilmiş olan mua¬meleleri buradan alarak sistemli bir surette hesaplara da¬ğıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. (TTK. 71), (VUK. 184)
Defteri kebirdeki kayıtların en az aşağıdaki bilgileri ihtiva etmesi şarttır.
— Tarih,
— Yevmiye defteri madde numarası,-
— Meblağ,
— Toplu hesaplarda yardımcı nihaî hesapların isim¬leri,
Defteri kebir ciltli ve sayfaları müteselsil sıra numa¬ralı olur. Karşılıklı iki sayfası bir hesaba tahsis edilir. Bi¬rinci sayfaları ilgili hesabın borç işlemleri, ikinci sayfaya alacak işlemleri kaydolunur.
Defteri kebir sayfaları, hesap planındaki sıraya ve he¬sabın işleme durumuna göre taksim olunur.
Hükümetçe hazırlanan Ticaret Kanunu Tasarısında defteri kebir tasdikten hariç tutulmuştur. Kanun tasarısı¬nın Mecliste görüşülmesi sırasında defteri kebirin tasdik mükellefiyetinden hariç tutulması muhasebe sisteminin değerini ve defterlerin delil olma değerini azaltacağı ge¬rekçesi ile söz konusu defter tasdiki mecburi defter¬ler arasına alınmıştır.
c. ENVANTER DEFTERİ
Envanter çıkarmak, saymak, ölçmek, tartmak ve de¬ğerlendirmek suretiyle, bilanço günündeki mevcutları, ala¬cakları ve borçlan kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak  tespit etmektir.
Envanter defterine, işe başlama tarihinde ve müteakiben her iş yılı sonunda çıkarılan envanterler ile bilânçolar kaydolunur. (TTK. 72, VUK. 185)
 Envanter defteri ciltli ve sayfaları müteselsil sıra nu¬maralıdır.
İş yılı sonu için çıkarılacak envanter ve bilançoların gelecek iş yılının ilk üç ayı içinde tamamlanmış olması lâzımdır.
Envanter esas itibariyle defter üzerine çıkarılır. İşlerinde geniş ölçüde ve çeşitli    mal kullanan büyük müesseseler envanterlerini  listeler halinde   tanzim  edebi¬lir. (VUK. 188)
Bu takdirde envanter listelerinin :
- Sayfa üzerinden numaralanarak sıralanması,
- Envanterlerin tanzim tarihine göre tarihlenmesi,
- Envanteri çıkaran memur ile teşebbüs sahibi veya  yetkili tarafından imzalanması,
-   Aynen envanter defteri gibi saklanması, şarttır. 
Yukarıdaki esaslara göre, envanter  listeleri  tanzim Edenler envanter defterine listeler   muhteviyatını icmale kaydederler.
Envanter defterine geçirilen envanter ve bilanço, şir¬keti idare işlerine yetkili olan kimseler tarafından imza ve Notere ibraz olunur. Noterce, son kaydın altına (görülmuştur)  sözünün yazılarak mühürlenip    imzası ile tasdik edilmesi şarttır.
Envanter cetveller halinde düzenlenmişse, bu takdirde envanter cetvellerinin :
- Sayfaların  numaralanarak sıraya konulması,
-   Envanterleri çıkaran memurla yetkililer tarafından imzalanması ve tanzim tarihinin konulması gerekir.
d. KASA DEFTERİ
İşletmenin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak münasebetlerini ve her iş yılı içinde, elde edilen neticeleri tespit etmekle zorunlu olan, limitet şirketler kanuni defterlerden ayrı olarak, işletmenin mahiyet ve öneminin gerektirdiği diğer defterleri de tutmak zorundadırlar.
İşletmede uygulanan muhasebe düzeninin gerektirdi¬ği, kanuni defterler dışındaki defterlere yardımcı defterler, ihtiyarı defterler veya muavîn defterler denilir.
Başlıcaları :
-   Kasa defteri
-   Stok, depo giriş - çıkış defterleri veya kartları,
-   Sabit kıymetler ve demirbaş defteri,
-   Kıymetli evrak senet defterleri,
-   Gelen - giden evrak kayıt defteri,
-   Sipariş defteri, olarak gözükebilir.
Yardımcı defterler,  ciltli defter, kalamazo   (foy)   veya kart halinde olabilir.
KANUNÎ DEFTERLERİN TASDİKÎ
Türk Ticaret Kanunu hükümlerinde;
-   Yevmiye defterinin,
-   Defteri kebirin,
-   Envanter defterinin ve
-   Karar defterlerinin,  kullanılmaya  başlanılmadan önce ve her yıl Noterce tasdiki öngörülmüştür.
a)    KULLANILMAYA  BAŞLANMADAN  ÖNCE:
Defterler ticari işletmenin bulunduğu yerin Noterine ciltli olarak ibraz olunur.
Noter, şirketin tescilinden sonra ticaret sicili memurunca düzenlenerek şirkete verilmiş olan SlCİL TASDİKNAMESÎNÎ (TSN. 104) ister ve bu defterin her sayfasına sabit mürekkeple sıra numarası koyup resmi mühür ile mühürler ve defterin kaç sayfadan ibaret bulunduğunu ilk ve son sayfaya yazarak resmi mühür ve imzası ile tasdik eder. Bu iş bittikten sonra tasdik ettiği defterlerin mahiyet ve adetlerini ve bunların kime ait olduğunu tacirin kayıt¬lı bulunduğu ticaret sicillerine re'sen ve hemen bildirir. Si¬cil Memurluğu bu bilgileri kendindeki bilgilerle karşılaştı¬rır ve muhafaza eder.
Müteharrik yapraklı yevmiye defteri kullanmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilen müesseseler bir yıl içinde kullanacaklarını tahmin ettikleri sayıda yaprağı usulüne göre tasdik ettirirler. Tasdikli yapraklar bittiği takdirde, yeni yapraklar kullanılmadan evvel tasdike arzolunur.
— Kullanma süresinde :
Kullanılmaya başlanmış olan defterlerin hesap döne¬minin sonunda tasdik ettirilmesi gerekir.
Bunun için defterler :
— Kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda,
— Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tes¬pit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden ön¬ce gelen son ayda, tasdik ettirilir.
b)    TASDİKİ YENİLEME :
Yevmiye ve envanter defteri ile Vergi Usul Kanunu¬na göre tutulması mecburi olan diğer defterleri ertesi yıl¬da kullanmak isteyenler Ocak ayı, hesap dönemleri Maliye Bakanlığınca tespit edilenler bu dönemin ilk ayı içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar. (TTK. 69), (VUK. 222)
BEYANNAME VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ :
Limitet şirketler:
a)    Tutmağa mecbur olduğu defterler ile,
b) Tutmak istedikleri defterlerin her birinin nev'i ve mahiyetleri ile sayfa sayılarını gösteren iki nüsha beyan¬nameyi bu defterleri kullanmaya başlamadan önce Ticaret Sicili Memuruna vermeye mecburdur. (TTK. 69)
Bu beyannameye, defterlerin   "nev'ileri  (yevmiye, def¬teri kebir, envanter, karar defteri .........) sayfa sayılan ve
hangi yıl için kullanılacağı yazılır.
İki nüsha olarak tanzim edilen beyannamelerin biri Ticaret Sicili Memurluğunca tasdik edilerek geri verilir. Diğeri sicilde muhafaza edilir. Bu yükümlülüğü hiç veya kanuna uygun şekilde yerine getirmeyen şirketlerin bu gibi defterleri lehine delil olamaz.
Ticaret Sicili Memurluklarının denetlemeleri sırasın¬da, tacirlerin beyanname verme yükümlülüğünü yerine getirmedikleri anlaşıldığından Ticaret Bakanlığınca, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ile Ticaret ve Sanayi Odalarına gönderilen 29/9/1972 günlü ve 13832/408 sayılı genelge ile ilgililer mesleki kuruluşları aracılığı ile uyarılmıştır.